طرح تبدیل رایگان خودروهای پرپیمایش تاکسیهای اینترنتی به دوگانهسوز در راستای کاهش ناترازی بنزین به اجرا درآمده است. ناترازی بنزین دیگر مسئلهای مقطعی نیست و به چالشی ساختاری برای اقتصاد انرژی کشور تبدیل شده است. با افزایش تعداد خودروها، پیمایش بالا، فرسودگی ناوگان و سهم بالای خودروهای بنزینسوز در حملونقل، فاصله میان مصرف و ظرفیت تأمین بنزین در حال افزایش است.
سیاستهای جدید برای کاهش تقاضا
در این شرایط، سیاستهایی که بتوانند بدون ایجاد فشار جدید بر مصرفکنندگان، تقاضای بنزین را کاهش دهند، باید بهطور جدی مورد توجه قرار گیرند. طرح تبدیل رایگان خودروهای پرپیمایش به دوگانهسوز میتواند بهعنوان یک برنامه فنی برای نصب تجهیزات گازسوز روی تعدادی خودرو، به کاهش فشار مصرف بنزین کمک کند.
بیشتر بخوانید: گسترش فاصله نرخهای حمل و نقل دریایی بین آسیا و اروپا به بالاترین سطح تاریخ
خودروهای فعال در سکوهای حملونقل اینترنتی به عنوان پرپیمایشترین خودروهای سواری کشور شناخته میشوند. این خودروها بهطور روزانه بیش از ۱۰۰ کیلومتر پیمایش دارند و سهم قابلتوجهی در مصرف بنزین دارند. بنابراین، با انتقال بخشی از پیمایش این خودروها از بنزین به سیانجی (گاز طبیعی فشرده)، میتوان اثر قابلتوجهی بر کاهش مصرف سوخت داشت.
نیاز به استراتژی جامع در مدیریت مصرف
اما نکته کلیدی در این طرح، نحوه ادامه آن است. ایران از نظر منابع گاز و زیرساختهای توزیع ظرفیت مناسبی برای توسعه سیانجی دارد، اما سیاستگذاری سوخت در سالهای گذشته به گونهای نبوده است که سیانجی سهم متناسبی در سبد مصرف حملونقل پیدا کند.
در حال حاضر، تأمین بنزین با هزینه اقتصادی بیشتری همراه شده و ادامه سیاستهای گذشته دیگر توجیهپذیر نیست. سیانجی باید بهعنوان بخشی از راهبرد بلندمدت کشور برای مدیریت مصرف انرژی در نظر گرفته شود. گازسوز کردن خودروها بهتنهایی نمیتواند مشکل ناترازی را حل کند و کیفیت تبدیل، ایمنی مخازن، دسترسی به جایگاه و خدمات پس از فروش باید مورد توجه قرار گیرد.
رانندگان تاکسیهای اینترنتی به دنبال خودروهایی هستند که بتوانند بدون توقفهای طولانی برای سوختگیری و با هزینه پایین به کار خود ادامه دهند. بنابراین، موفقیت این طرح باید با میزان تداوم استفاده از سیانجی سنجیده شود و نه فقط با تعداد خودروهایی که در سامانه ثبتنام کردهاند.
همچنین، توسعه سیانجی نباید بهمعنای توقف سیاستهای مربوط به خودروهای هیبریدی و برقی باشد. کشور به یک سبد متنوع نیاز دارد که شامل خودروهای دوگانهسوز، هیبریدی و برقی باشد. خودروهای دوگانهسوز میتوانند در کوتاهمدت فشار مصرف بنزین را کاهش دهند، در حالی که هیبریدیها و خودروهای برقی نیز در بلندمدت جایگاه خود را پیدا خواهند کرد.
طرح تبدیل رایگان تاکسیهای اینترنتی میتواند نقطه آغاز یک برنامه گستردهتر باشد. با تبدیل ۵۰۰۰ خودرو به فرآیند منظم و قابل توسعه، میتوان به سراغ ناوگانهای پرپیمایش دیگر نیز رفت. انتظار نمیرود که سیاستگذار منتظر بماند تا ناترازی بنزین به مرحله بحران برسد و سپس تصمیمگیری کند.
در نهایت، ناترازی بنزین تنها مسئله تولید نیست؛ بلکه باید از سمت مصرف نیز مدیریت شود. هرچه زودتر این واقعیت در سیاستگذاری صنعت خودرو و انرژی پذیرفته شود، هزینه اصلاحات آینده کمتر خواهد بود.
بیشتر بخوانید: استرالیا در صدر صادرات جهانی جو در سال ۲۰۲۵ قرار گرفت · مهار ناترازی بنزین با احیای سیانجی در دولت چهاردهم
