جنگ آمریکا علیه ایران بهویژه در حوزه انرژی، اختلالات قابلتوجهی را در بازارهای جهانی ایجاد کرده است. آژانس بینالمللی انرژی این وضعیت را بزرگترین اختلال در عرضه نفت در تاریخ بازار جهانی توصیف کرده است. براساس گزارشها، میزان تجمعی کاهش عرضه نفت تا ماه ژوئن از ۱.۳ میلیارد بشکه فراتر رفته است و این بحران به ناچار آژانس بینالمللی انرژی را به برداشت اضطراری از ذخایر نفتی وادار کرده است.
پیامدهای جنگ بر بازار انرژی
مورگان بازیلیان، مدیر مؤسسه سیاست عمومی پین، در مقالهای به این نکته اشاره کرده که نفت تنها لایه نخست یک بحران وسیعتر است. او به اختلالات زنجیرهای در بازارهای گاز، هلیوم و کودهای شیمیایی اشاره کرده و این واقعیت را بیان کرده که بسیاری از این مواد، ذخایر راهبردی کافی ندارند. این بهمعنای آن است که در صورت قطع عرضه، امکان تأمین مجدد آنها وجود ندارد.
بیشتر بخوانید: کاهش ۲۳ درصدی ترافیک دریایی در بندر دولوت به دلیل تعرفههای آمریکا
به عنوان نمونه، نادیا شادلو، پژوهشگر، در مقالهای به فرسایش بازارها و محدودیتهای نظامی آمریکا در مواجهه با ایران پرداخته است. در این راستا، الگوی نظامی آمریکا، که به جنگهای کوتاهمدت و قاطع متکی بوده، به چالش کشیده شده است. این در حالی است که رقبای آمریکا توانایی بیشتری برای تبدیل رویارویی به آزمونی طولانی در زمینه مهمات و صنایع پیدا کردهاند.
تأثیرات اقتصادی و نظامی جنگ
بازیلیان تأسیسات گاز طبیعی مایعشده «رأس لفان» در قطر را بهعنوان نمونهای از اثرات جنگ توصیف میکند. پس از حملات موشکی ایرانی به این تأسیسات، پیشبینی شده که صادرات میعانات گازی ۲۴ درصد و گاز مایع ۱۳ درصد کاهش یابد. این وضعیت نه تنها بر قطر تأثیر گذاشته، بلکه به طور کلی بازار گاز طبیعی مایعشده جهان را تحت تأثیر قرار داده است.
قیمتها در آسیا بهطور قابلتوجهی افزایش یافته و کشورهایی همچون ژاپن و کره جنوبی دوباره به استفاده از زغالسنگ روی آوردهاند. تایلند نیز اهداف خود در زمینه انرژیهای تجدیدپذیر را افزایش داده و برای نخستین بار به استفاده از انرژی هستهای فکر میکند. وزیر انرژی تایلند بهصراحت این تغییر را به جنگ آمریکا علیه ایران مرتبط دانسته است.
این زنجیره به موادی چون هلیوم و گوگرد نیز امتداد مییابد. هلیوم، که برای دستگاههای تصویربرداری و صنعت تراشه ضروری است، نمیتواند بهراحتی ذخیره شود. همچنین، قیمت آلومینیوم به دلیل هدف قرار گرفتن کارخانههای ذوب در خلیج فارس به بالاترین سطح خود در چهار سال اخیر رسیده است.
در نهایت، جنگهای فرسایشی مانند جنگ ایران، نیازمند اراده سیاسی و اقتصادی برای تحمل هزینههای بلندمدت هستند. فارن افرز هشدار میدهد که ممکن است آمریکا به جنگی کشیده شود که ترجیح نمیدهد. در چنین شرایطی، قیمت انرژی و دیگر پیامدهای اقتصادی میتواند آزمون مهمی برای اراده سیاسی باشد.
بیشتر بخوانید: جهش قیمت گازوئیل در آمریکا و اروپا بهدلیل جنگ افروزیهای آمریکا · سعید پاکسرشت: بازگشت ظرفیت پالایشگاههای پارس جنوبی آغاز شد
