رشد اقتصادی ایران در بهار ۱۴۰۵ به منفی ۱۰.۱ درصد رسید که این رقم بیسابقه از زمان انقلاب اسلامی محسوب میشود. مرکز آمار ایران این آمار را در بررسیهای خود درباره رشد اقتصادی کشور منتشر کرده است. این رکود عمیق نشاندهنده کاهش شدید فعالیتهای اقتصادی و تولید در مقایسه با سال گذشته است.
عوامل موثر بر رشد منفی
نرخ رشد اقتصادی منفی به این معناست که حجم تولید و درآمد اقتصادی کشور به طور قابل توجهی کاهش یافته است. در بهار سال ۱۴۰۴، تولید ناخالص داخلی معادل ۲۴۲۵۵ هزار میلیارد ریال بوده که در بهار امسال به ۲۱۷۹۵ هزار میلیارد ریال کاهش یافته است. مهمترین عامل این رکود عظیم، کاهش چشمگیر درآمدهای نفتی است. با حذف نفت از محاسبات تولید ناخالص داخلی، نرخ رشد اقتصادی بدون نفت به منفی ۴.۶ درصد کاهش یافته است.
بیشتر بخوانید: افزایش چهار برابری قیمت روغن موتور در آمریکا به دلیل تحریمها
جزئیات رکود در بخشهای مختلف
بررسیهای مرکز آمار نشان میدهد که بخش استخراج نفت و گاز طبیعی با ثبت رشد منفی ۲۶.۴ درصدی، بیشترین کاهش را در بین گروههای اقتصادی داشته است. دیگر بخشها نیز از این رکود بینصیب نماندهاند؛ به طوری که رشد صنایع و معادن با احتساب نفت به منفی ۱۴.۷ درصد و بدون احتساب نفت به منفی ۵.۲ درصد رسیده است. در مقابل، تنها بخش کشاورزی با رشد مثبت ۲.۳ درصدی در بهار امسال از دیگر گروهها متمایز شده است.
گروه خدمات نیز با ثبت رشد منفی ۴.۸ درصدی، نشاندهنده وضعیت ناخوشایند اقتصادی کشور است. در این میان، تنها دو زیرگروه واسطهگری مالی و سایر خدمات عمومی، اجتماعی و شخصی توانستهاند از رشد منفی فرار کنند. در حالی که واسطهگری مالی در سال گذشته رشد اقتصادی بالای ۸ درصد را ثبت کرده بود، در بهار امسال این رقم به ۲ درصد کاهش یافته است.
تداوم رشد منفی تشکیل سرمایه ثابت ناخالص داخلی نیز از دیگر نکات حائز اهمیت گزارش مرکز آمار است. این شاخص که نمایانگر روند سرمایهگذاری و ظرفیت تولیدی اقتصاد است، در بهار امسال به منفی ۸.۴ درصد رسیده است. این کاهش به معنای فشار مستمر بر روند سرمایهگذاری و عدم ایجاد ظرفیتهای تولیدی جدید در کشور است.
در نهایت، آمارها و گزارشات نشان میدهد که صادرات کالا و خدمات نیز با افت شدید مواجه شده و رشد آن در بهار امسال به منفی ۳۵.۷ درصد رسیده است. این در حالی است که واردات کالا و خدمات نیز افتی مشابه را تجربه کرده و رشد منفی ۱۴.۸ درصدی را ثبت کرده است.
به طور کلی، رشد اقتصادی ایران در بهار ۱۴۰۵ تحت تأثیر عوامل متعددی قرار داشته است. شرایط عمومی اقتصاد، سطح فعالیت بنگاهها و امکان تولید و مبادله به شدت تحت تأثیر تحریمها و وضعیت اقتصادی قرار دارد. این رکود عمیق بیانگر چالشهای بزرگ پیش روی اقتصاد ایران است که نیاز به توجه و اقدام فوری دارد.
بیشتر بخوانید: ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر کشور به ۶۰۱۴ مگاوات رسید · نفتکش اماراتی در تنگه هرمز توقیف شد
