انتشار دی‌اکسید کربن جهانی در سال ۲۰۲۳ به دلیل جنگ‌ها و بحران‌های انرژی به میزان ۲ درصد کاهش خواهد یافت. این یافته‌ها از سوی پژوهشگران «پروژه جهانی کربن» منتشر شده است. بر اساس این گزارش، درگیری‌های اخیر در خاورمیانه و جنگ روسیه و اوکراین در کنار بسته شدن مسیرهای حمل و نقل، به کاهش تقاضا برای نفت و گاز منجر شده است.
وضعیت بازار انرژی و تأثیرات آن
پیش‌بینی می‌شود که کشورهای جهان با سوزاندن سوخت‌های فسیلی مانند نفت و گاز، در سال جاری حدود ۳۸.۲ میلیارد تن دی‌اکسید کربن منتشر کنند که این میزان نسبت به سال ۲۰۲۵، حدود ۰.۴ درصد کاهش نشان می‌دهد. پژوهشگران تأکید دارند که وضعیت کنونی بازار انرژی و تأثیرات منفی جنگ‌ها، منجر به تغییر رفتار مصرف‌کنندگان شده است. در پی افزایش قیمت جهانی نفت و گاز، بسیاری از کشورها به سمت منابع داخلی و انرژی‌های تجدیدپذیر روی آورده‌اند.
بیشتر بخوانید: پیروزی لولا در انتخابات برزیل، تأثیر بر مذاکرات اقلیمی IMO
تأثیرات جنگ‌ها بر محیط زیست
گلن پیترز، پژوهشگر ارشد مرکز پژوهش‌های بین‌المللی اقلیم «سیسرو»، بیان کرد که کاهش تقاضا برای نفت به شکل غیرمنتظره‌ای رخ داده است. او گفت: «به‌ندرت پیش می‌آید که تقاضا برای نفت تا این اندازه کاهش پیدا کند.» این کاهش در شرایطی اتفاق افتاده است که انتظار می‌رفت با آغاز جنگ‌ها، میزان انتشار دی‌اکسید کربن افزایش یابد. با این حال، کاهش تقاضا و افزایش استفاده از زغال‌سنگ در برخی کشورها مانند چین و هند باعث شده است که انتشار دی‌اکسید کربن به طور کلی تحت تأثیر قرار گیرد.
انتظار می‌رود که نشر دی‌اکسید کربن ناشی از مصرف نفت در جهان نزدیک به ۲ درصد و ناشی از مصرف گاز طبیعی حدود ۰.۳ درصد کاهش یابد. در عوض، پیش‌بینی می‌شود که نشر ناشی از سوزاندن زغال‌سنگ به دلیل افزایش مصرف در چین و هند به میزان ۰.۶ درصد افزایش یابد. این تغییرات نشان‌دهندهٔ تنوع در الگوهای مصرف انرژی در نقاط مختلف جهان است.
چشم‌انداز آینده و سیاست‌های اقلیمی
این کاهش انتشار دی‌اکسید کربن در نخستین روز نشست اقلیمی «کوپ ۳۱» (COP۳۱) در آنتالیای ترکیه منتشر شد. رهبران جهان در این نشست متعهد شده‌اند که جلوی ادامه گرمایش زمین را بگیرند. آن‌ها برای تحقق این هدف، باید انتشار جهانی گازهای گلخانه‌ای را ابتدا به اوج رسانده و سپس به صفر کاهش دهند. با این حال، کاهش انتشار در سال جاری نخستین کاهش از زمان همه‌گیری کرونا در سال ۲۰۲۰ است و ممکن است موقتی باشد.
تحلیلگران نگران هستند که در صورت پایان جنگ با ایران و بازگشایی مسیرهای حمل و نقل، تقاضا برای نفت و گاز به سرعت به سطوح پیشین بازگردد. پیترز در این زمینه گفت: «کاهش انتشار در یک سال فقط زمانی نشانه عبور از نقطه اوج است که از تغییری ساختاری ناشی شده باشد.» بنابراین، آیندهٔ بازار انرژی و تأثیرات آن بر محیط زیست همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.
بیشتر بخوانید: رشد ظرفیت نصب‌شده نیروگاه‌های تجدیدپذیر ایران به ۶۱۵۱ مگاوات · آژانس بین‌المللی انرژی از کاهش ذخایر گاز اروپا در زمستان ۲۰۲۷ خبر داد
