استان کرمانشاه در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ به رکوردی در صادرات زمینی به عراق دست یافت و ۴۱ درصد از کل صادرات زمینی ایران به این کشور از طریق پنج مرز تجاری این استان انجام شد. مدیرکل گمرکات استان ارزش صادرات شش‌ماهه را یک میلیارد و ۳۹ میلیون دلار اعلام کرد که با احتساب صادرات گاز به یک میلیارد و ۶۰۵ میلیون دلار افزایش یافت. با این حال، این رکورد به‌واسطه کاهش ۳۱ درصدی ارزش صادرات غیرگازی در مقایسه با مدت مشابه سال قبل تحت‌الشعاع قرار گرفته است.
تفاوت در وزن و ارزش صادرات
ارزش صادرات کرمانشاه بدون احتساب گاز به یک میلیارد و ۳۹ میلیون دلار می‌رسد. این در حالی است که با افزودن صادرات گاز، این رقم به یک میلیارد و ۶۰۵ میلیون دلار افزایش می‌یابد. این تفاوت ۲۱۶ میلیون دلاری نشان می‌دهد که بخش قابل‌توجهی از «ارزش» صادرات استان، نه محصولات تولیدی و صنعتی، بلکه حامل‌های انرژی است. کاهش ۳۱ درصدی ارزش صادرات غیرگازی همزمان با افت تنها ۹ درصدی وزن صادرات نشان‌دهنده این است که استان کالای کمتری صادر نکرده، بلکه کالاهای ارزان‌تری صادر کرده است.
بیشتر بخوانید: مدیرعامل شرکت ملی گاز، تعرفه‌های پرمصرف‌ها را به قیمت صادراتی نزدیک می‌کند
واردات و چالش‌های اقتصادی
واردات قطعی استان کرمانشاه نیز با رشد ۱۰۰ درصدی به ۱۳۸ میلیون دلار رسیده است. با وجود اینکه واردات همچنان رقم کوچکی در مقایسه با صادرات است، این جهش در واردات می‌تواند نشانه‌ای از وابستگی به کالاهای وارداتی به‌ویژه در حوزه مواد اولیه و واسطه‌ای باشد. این روند می‌تواند به تضعیف بیشتر زنجیره تولید استانی و افزایش وابستگی به خارج منجر شود.
مرز پرویزخان با ۳۱۶ میلیون دلار صادرات در شش‌ماهه نخست، همچنان مهم‌ترین گلوگاه تجاری کرمانشاه با عراق باقی مانده است. میانگین تردد روزانه کامیون‌ها از مرزهای استان یک‌هزار و ۲۳۲ دستگاه اعلام شده است و این حجم تردد، ظرفیت لجستیکی استان را به نمایش می‌گذارد. با این حال، تمرکز ۶۱ درصد صادرات کرمانشاه به بخش عربی عراق، آسیب‌پذیری استان را در برابر تغییرات سیاست‌های بغداد افزایش می‌دهد.
بازار عراق برای کرمانشاه یک فرصت راهبردی است، اما این فرصت به‌دلیل چالش‌هایی مانند محدودیت‌های نقل‌وانتقال مالی و هزینه‌های حمل‌ونقل، با خطراتی نیز همراه است. استاندار کرمانشاه بر ضرورت رفع موانع زیرساختی و اداری برای ارتقای سهم استان از صادرات به عراق تأکید کرده و پیشنهاد ایجاد منطقه آزاد تجاری سه‌جانبه میان کرمانشاه، دولت عراق و اقلیم کردستان را مطرح کرده است.
بیشتر بخوانید: بازگشت کشتی‌های کانتینری اوورگرین به مسیر دریای سرخ در سال ۲۰۲۳ · هاشم اورعی: ناترازی برق، ترمز توسعه صنعتی ایران است
