غلامعلی حدادعادل، پنج‌شنبه ۱۴ آبان مقارن با روز ملی مبارزه با استکبار جهانی و در بازخوانی مجموعه ۳۰ جلدی مطالعات استعمارشناسی ایرانی به قلم موسی نجفی، مورخ و پژوهشگر، در خانه مشروطه اصفهان اظهار کرد: تاریخ، حافظه جمعی ملت‌هاست و اگر ملتی گذشته خود را فراموش کند، هویت خود را از دست می‌دهد.
وی با بیان اینکه باید تاریخ ۲۵۰ سال اخیر ایران را از زاویه استعمار، مداخله و نفوذ بیگانگان بازخوانی کنیم، افزود: در این بازخوانی نباید روایت استعمارگران را مبنا قرار دهیم؛ زیرا در بسیاری از کشورهای جهان و حتی در کشور خودمان، همچنان روایت غالب، روایت کسانی است که از موضع استعمارگر به تاریخ نگاه کرده‌اند.
بیشتر بخوانید: سالانه ۱ میلیارد بشکه نفت در زنجیره انرژی ایران هدر می‌رود
تاریخ استعمار و موازنه قدرت
حدادعادل گفت: استعمار عمومی پس از رنسانس و در حدود ۵۰۰ سال گذشته شکل گرفت. رنسانس با پیدایش تجدد و تحولاتی در اندیشه غرب همراه بود و یکی از مبانی آن، انسان‌محوری بود. این مسیر در اندیشه برخی فیلسوفان غربی ادامه یافت و در نهایت به دیدگاه‌هایی رسید که نیچه از چهره‌های شاخص آن به شمار می‌رود.
وی در ادامه به فلسفه تاریخ غرب اشاره کرد و گفت: این تصور شکل گرفت که تاریخ بشر مسیری خطی و رو به پیشرفت دارد و اروپا در قله این مسیر ایستاده است.
نقش استعمار در تاریخ ایران
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی درباره نقش انقلاب صنعتی در تغییر موازنه قدرت میان کشورهای غربی و دیگر مناطق جهان گفت: اختراع ماشین بخار و تولید سلاح‌های گرم، توان نظامی و اقتصادی کشورهای اروپایی را افزایش داد. این تغییرات باعث عقب‌ماندگی بسیاری از قدرت‌های غیرغربی از نظر نظامی شد.
حدادعادل به استعمار اختصاصی ایران در دوره قاجار اشاره کرد و افزود: در آن دوره، روسیه تزاری در شمال و انگلیس در جنوب ایران نفوذ و سلطه داشتند. قراردادهای سال‌های ۱۹۰۷ و ۱۹۱۷ نیز در همین چارچوب قابل بررسی است.
وی در ادامه به تأثیر انقلاب صنعتی و نفوذ انگلیس در ایران پرداخت و گفت: انگلیسی‌ها برای حفظ منافع خود در ایران به دنبال روی کار آوردن حکومتی بودند که با خواسته‌های آنان همراهی کند.
حدادعادل در پایان تأکید کرد که شناخت تاریخ و تجربه‌های گذشته می‌تواند به جوانان کمک کند تا از تکرار اشتباهات جلوگیری کنند.
بیشتر بخوانید: گزارش لویدز ثبت از چالش‌های زیرساختی سوخت‌های جایگزین در صنعت حمل و نقل دریایی · Seaway۷ کار نصب کابل‌های بین‌مزرعه‌ای در مزرعه بادی Hornsea ۳ را آغاز می‌کند
