سالانه بیش از یک میلیارد بشکه معادل نفت خام در زنجیره تأمین انرژی ایران هدر می‌رود. این آمار نشان‌دهنده اتلاف قابل توجه در مسیر تولید، تبدیل و انتقال انرژی در کشور است و در شرایطی که کشور با مشکلات جدی در تأمین انرژی مواجه است، این موضوع اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
فرایند اتلاف انرژی در نیروگاه‌ها
طبق گزارش‌ها، بازده متوسط نیروگاه‌های حرارتی ایران تنها حدود ۳۳ تا ۳۷ درصد است. به این معنی که از هر ۱۰۰ واحد گاز ورودی، تنها ۳۳ تا ۳۷ واحد به برق تبدیل می‌شود و باقی آن به شکل گرما اتلاف می‌شود. این اتلاف در نیروگاه‌ها به معنای هدر رفتن انرژی‌ای است که می‌توانست برای گرم کردن خانه‌ها یا تأمین برق صنایع استفاده شود.
بیشتر بخوانید: فروش کارخانه کشتی‌سازی ویلیامز تاون توسط BAE Systems و نگرانی‌ها درباره کنترل چینی‌ها
یکی از راهکارهای پیشنهادی برای کاهش اتلاف انرژی در نیروگاه‌ها، تبدیل نیروگاه‌های گازی قدیمی به نیروگاه‌های سیکل ترکیبی است. این روش به کمک گرمای خروجی توربین گازی، امکان تولید برق بیشتری را فراهم می‌کند بدون آنکه به نسبت سوخت بیشتری مصرف گردد.
اتلاف انرژی در شبکه‌های انتقال گاز
مشکلات در شبکه انتقال گاز نیز به این معضل دامن می‌زند. فرسودگی تجهیزات، نشتی گاز و مصرف بالای گاز در ایستگاه‌های تقویت فشار، از جمله عواملی هستند که باعث اتلاف انرژی می‌شوند. همچنین، گازهای گم‌شده به دلیل نشتی و انشعاب‌های غیرمجاز، در حساب‌وکتاب شبکه به‌درستی ثبت نمی‌شود.
در میدان‌های نفتی نیز مشعل‌های بزرگی روشن هستند که گاز همراه نفت را می‌سوزانند. این گاز می‌تواند جمع‌آوری شده و به مصرف برسد، اما در صورت عدم سرمایه‌گذاری لازم برای جمع‌آوری آن، به سادگی هدر می‌رود و آلودگی هوایی ایجاد می‌کند. در پالایشگاه‌ها نیز بخشی از انرژی صرف گرم نگه داشتن تجهیزات می‌شود، در حالی که با نوسازی کوره‌ها و بازیافت گرما می‌توان بخش قابل توجهی از این مصرف را کاهش داد.
در نهایت، بخشی از انرژی برق نیز در مسیر رسیدن به مصرف‌کننده از بین می‌رود. سیم‌ها و ترانس‌های فرسوده و مشکلات شبکه توزیع، باعث اتلاف برخی از برق تولید شده می‌شوند. اگرچه سهم این بخش در مقایسه با اتلاف نیروگاه‌ها کمتر است، اما همین تلفات نیز فشار زیادی به شبکه وارد می‌کند.
گزارش‌ها تأکید می‌کنند که برای حل این مشکلات، باید به سرمایه‌گذاری، نوسازی تجهیزات و مدیریت جامع در زنجیره انرژی توجه شود. این اقدامات به تنهایی می‌تواند به بهینه‌سازی مصرف انرژی کمک کند و در شرایطی که از مردم خواسته می‌شود مصرف خود را کاهش دهند، لازم است به اتلاف انرژی در تأسیسات و شبکه‌های کشور نیز پرداخته شود.
بیشتر بخوانید: ادانی انترپرایز با پرداخت ۲۷۵ میلیون دلار تحریم‌های نفتی را تسویه کرد · قرارداد جدید تأمین گاز آلمان با ترافیگورا تا سال ۲۰۳۱
