آذربایجان شرقی با تولید حدود ۳۳ درصد از فولاد کشور، با چالشی جدی در تأمین خوراک مورد نیاز واحدهای فولادسازی مواجه است. در این استان، ۷۰ تا ۸۰ درصد مواد معدنی مورد نیاز از ایران مرکزی تأمین می‌شود که این وابستگی به تأمین مواد اولیه، به افزایش هزینه‌های حمل و نقل و کاهش توان رقابت در بازار منجر می‌شود.
چالش‌های تأمین خوراک و هزینه‌های بالای حمل و نقل
به گفته فعالان اتاق تبریز، کرایه حمل مواد معدنی برای واحدهای فولادی آذربایجان شرقی ۲۰ تا ۳۰ درصد بیشتر از استان‌های کرمان، یزد و اصفهان است. این تفاوت هزینه، به طور مستقیم در قیمت تمام‌شده محصولات نهایی تأثیر می‌گذارد و توان رقابتی فولاد آذربایجان شرقی را در بازارهای داخلی و صادراتی کاهش می‌دهد.
بیشتر بخوانید: ادانی انترپرایز با پرداخت ۲۷۵ میلیون دلار تحریم‌های نفتی را تسویه کرد
علاوه بر این، تعداد واحدهای فولادی استان بیش از ظرفیت تأمین خوراک آن است و این موضوع باعث ایجاد رقابت منفی بین واحدهای استان می‌شود. در نتیجه، وقتی چندین واحد برای دستیابی به یک محموله کنسانتره یا گندله رقابت می‌کنند، قدرت چانه‌زنی خریدار کاهش می‌یابد و قیمت خوراک برای تمام این واحدها افزایش می‌یابد.
بحران ساختاری و ناترازی انرژی
آذربایجان شرقی به عنوان یکی از قطب‌های صنعتی کشور، از دهه‌های گذشته با مشکل نبود پایه معدنی آهن مواجه بوده است. براساس آمارها، ظرفیت اسمی فولاد ایران به بیش از ۵۵ میلیون تن رسیده، اما تولید واقعی در سال ۱۴۰۴ به حدود ۳۲ میلیون تن می‌رسد. این شکاف ۲۳ میلیون تنی به وضوح نشان‌دهندهٔ ناترازی انرژی و کمبود کنسانتره و گندله است.
کمیسیون معادن و فلزات اتاق تبریز، این بحران را نه تنها به عنوان یک مسئله مقطعی، بلکه به عنوان یک آسیب ساختاری در زنجیره تأمین فولاد تشخیص داده و خواستار بازنگری در سیاست‌های انرژی، مالیاتی و تجاری شده است. در این راستا، رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران تأکید کرده که محدودیت‌های انرژی به تنهایی تولید فولاد کشور را حدود ۱۰ میلیون تن کاهش داده است.
در نهایت، بحران تأمین خوراک و ناترازی انرژی در آذربایجان شرقی، نه تنها باعث افزایش هزینه‌های تولید و کاهش توان رقابتی می‌شود، بلکه می‌تواند به کاهش سرمایه‌گذاری در این بخش نیز منجر گردد. این مسائل در صورت عدم مدیریت مناسب، می‌تواند به تضعیف صنعت فولاد استان و کشور بیانجامد.
بیشتر بخوانید: تلفات دریانوردان در دریای سیاه از تنگه هرمز پیشی گرفت · افتتاح ۴ پروژه صنعتی و انرژی در آذربایجان شرقی با حضور محمدجعفر قائم‌پناه
