گزارش هفته: تحولات مهم در صنعت نفت و حمل و نقل دریایی در هفته گذشته — ۲۴ مهر ۱۴۰۵

شرکت برتون به تازگی بررسی استراتژیک خود را آغاز کرده و شایعاتی از احتمال فروش کشتی‌های جدید این شرکت به گوش می‌رسد. همچنین، کمبود جهانی نفتکش‌ها و افزایش هزینه‌های حمل و نقل نفت به چالش‌های جدی در بازار دامن زده و هزینه اجاره نفتکش‌ها را به بالاترین سطح تاریخ رسانده است.

در این میان، صادرات نفت ایران به ونزوئلا با نفتکش «مدرشین» ادامه دارد که نشان‌دهنده تلاش‌های ایران برای دور زدن تحریم‌ها و حفظ بازارهای خود است. همچنین، فروش نفتکش‌های دست‌دوم به ارزش‌های بالای ۱۱۰ میلیون دلار، نشان‌دهنده تغییرات جدید در مالکیت نفتکش‌ها و رویکردهای تجاری در صنعت نفت است.

بیشتر بخوانید: پیشنهاد کاهش تحریم‌ها بر نفتکش‌های سایه‌ای توسط واشنگتن

تحولات استراتژیک در صنعت حمل و نقل و انرژی

شرکت برتون، تحت مالکیت تور اولاو ترویم، به تازگی بررسی استراتژیک خود را آغاز کرده است. این تصمیم در پی شایعاتی مبنی بر احتمال فروش حداقل دو فروند از ناوگان جدید این شرکت اتخاذ شده است. برتون اعلام کرده که این بررسی به منظور به حداکثر رساندن ارزش سهامداران انجام می‌شود و در این راستا از شناسایی طرف‌های احتمالی یا توضیح در مورد نوع معامله خودداری کرده است. این در حالی است که شایعات بازار حاکی از مذاکره شرکت اینترنشنال سی‌وی برای خرید کشتی‌های ۳۰۰،۰۰۰ دوتن «Mount Frontier» و «Mount Summit» است که در حال ساخت در کارخانه کشتی‌سازی نیو تایمز هستند.

تحلیل‌گران برآورد می‌کنند که قیمت‌های بالای ۲۰۰ میلیون دلار برای هر یک از این کشتی‌ها مطرح شده است، در حالی که بر اساس مواد سرمایه‌گذاری برتون، قیمت یارد برای این کشتی‌ها تقریباً ۱۱۷ میلیون دلار است. اینترنشنال سی‌وی که در آغاز ماه اوت دارای ۱۰ کشتی VLCC در ناوگان خود بوده، پیش از این نیز دو کشتی قدیمی را به فروش رسانده و به خرید کشتی‌های جوان‌تر تمایل نشان داده است. همچنین، برتون به تازگی چهار کشتی از برنامه ناوگان ۱۲ کشتی VLCC خود را به شرکت جدید OMC Tankers منتقل کرده است که این اقدام به آن‌ها اجازه می‌دهد تا به راحتی به بررسی استراتژیک و تصمیم‌گیری درباره آینده خود بپردازند.

در سوی دیگر، شرکت توکیو گاز ژاپن با خرید ۱۰۰% از سهام PT AGP Indonesia Utama، به توسعه شبکه حمل و نقل گاز طبیعی مایع (LNG) در اندونزی ورود کرده است. این پروژه به منظور تأمین سوخت نیروگاه‌های برق در جزایر شرقی این کشور که به دلیل پراکندگی جغرافیایی و کمبود زیرساخت‌های لوله‌کشی به سوخت‌های فسیلی وابسته‌اند، انجام می‌شود. شبکه حمل و نقل LNG شامل تأسیس یک واحد شناور و شش تأسیسات ساحلی است که به شش نقطه در سولاوسی و جزایر مالوکو خدمات‌رسانی خواهد کرد.

خرید PT AGP Indonesia Utama به توکیو گاز فرصتی برای ورود به بازاری فراهم می‌آورد که جغرافیا در آن هم چالش و هم فرصت به همراه دارد. اندونزی شامل بیش از ۱۷,۰۰۰ جزیره است که بسیاری از آن‌ها به دلیل دسترسی محدود به زیرساخت‌های لوله‌کشی، به تولید برق از دیزل وابسته‌اند. توکیو گاز امیدوار است که مدل پیشنهادی خود را در سایر نقاط جزایر اندونزی گسترش دهد، جایی که کشتی‌های کوچک‌تر حمل گاز و زیرساخت‌های ذخیره‌سازی شناور می‌توانند جایگزینی برای توسعه لوله‌کشی ثابت و بزرگ باشند.

افزایش هزینه‌های حمل و نقل نفت و آغاز زودهنگام نصب میدان Wassana

کمبود جهانی نفتکش‌ها به شدت افزایش یافته و این وضعیت به طور قابل توجهی هزینه‌های حمل و نقل نفت را بالا برده است. هزینه اجاره یک نفتکش از ایالات متحده به چین اکنون بیشتر از هزینه پرتاب یک راکت به فضا است. این موضوع به دلیل افزایش تقاضا برای نفتکش‌ها و محدودیت‌های عرضه ناشی از بحران‌های منطقه‌ای بروز کرده است. تجارت نفت از تنگه هرمز نیز تحت تأثیر تحولات سیاسی و نظامی قرار دارد و با افزایش صادرات نفت از این تنگه، بازار نفتکش‌ها با چالش‌های جدی مواجه شده است. کارشناسان بر این باورند که هزینه‌های حمل و نقل نفت به بالاترین سطح خود از زمان ورود نفتکش‌های بزرگ به بازار در دهه ۱۹۶۰ رسیده است.

افزایش هزینه‌های حمل و نقل به معنای افزایش قیمت نفت خام برای خریداران است که این موضوع به کاهش حاشیه سود پالایشگران و فشارهای تورمی در بازار انرژی منجر می‌شود. تولیدکنندگان نفت در خاورمیانه، به ویژه عراق، امارات متحده عربی و کویت، به دنبال خرید نفتکش‌ها و عقد قراردادهای بلندمدت برای محافظت از خود در برابر نوسانات قیمت هستند. ارزش نفتکش‌ها در بازار دست دوم به رکورد ۲۴۰ میلیون دلار رسیده که ۶۰ درصد بیشتر از سال گذشته است. این شرایط نه تنها بر قیمت نفت تأثیر می‌گذارد بلکه بر وضعیت اقتصادی کشورهای تولیدکننده و خریداران نیز اثرگذار است.

در این میان، شرکت نفت و گاز کانادایی Valeura Energy نصب فراساحلی در میدان Wassana واقع در خلیج تایلند را دو ماه زودتر از زمان برنامه‌ریزی شده آغاز کرده است. این اقدام به دلیل پیشرفت‌های تجاری و اصلاحات قراردادی لازم برای شروع نصب پلتفرم پردازش مرکزی پروژه (CPP) صورت گرفته است. نصب فراساحلی از تاریخ ۹ اکتبر آغاز شده و دکل حفاری Shelf Enterprise از تاریخ ۱ نوامبر به کار گرفته خواهد شد. این دکل به حفاری چاه‌های Nong Yao و توسعه میدان Wassana کمک خواهد کرد.

با توجه به نرخ پیش‌بینی شده تولید پلاتو به میزان حدود ۷۵۰۰ بشکه در روز از CPP جدید، Valeura پیش‌بینی می‌کند که تسریع دو ماهه در راه‌اندازی، منجر به تولید اضافی حدود ۴۳۰۰۰۰ بشکه نفت در سال ۲۰۲۷ نسبت به برنامه اولیه پروژه خواهد شد. Valeura در سال ۲۰۲۵ تصمیم نهایی سرمایه‌گذاری (FID) را برای بازسازی میدان Wassana اتخاذ کرده و قصد دارد با استفاده از CPP جدید، حجم‌های بیشتری از نفت را تجاری‌سازی کند. این کار به مراتب بیشتر از آنچه که با واحد تولید فراساحلی متحرک (MOPU) Ingenium امکان‌پذیر است، انجام خواهد شد.

توافقات جدید و فروش نفتکش‌ها در صنعت نفت

در هفته‌ای که گذشت، دو رویداد مهم در صنعت نفت و حمل‌ونقل دریایی به وقوع پیوست که می‌تواند تأثیرات قابل توجهی بر روی بازار داشته باشد. در نخستین مورد، شرکت Larine Tankers، وابسته به خانواده Odfjell، دو نفتکش LR۱ خود را به ارزش ۱۱۰ میلیون دلار به خریداران اماراتی فروخت. این اقدام به‌عنوان بخشی از تلاش این شرکت برای خروج از مالکیت مستقیم نفتکش‌ها و در واکنش به قیمت‌های بالای بازار نفتکش‌های دست‌دوم صورت گرفته است. نفتکش‌های فروخته‌شده، با نام‌های Bluebird و Starling، هر یک به قیمت تقریبی ۵۵ میلیون دلار به فروش رفته‌اند و از فوریه ۲۰۱۷ در ناوگان LR۱ شرکت Hafnia به‌کار گرفته شده‌اند.

این معامله به‌عنوان یک خروج از مالکیت مستقیم نفتکش‌ها توسط Larine، تقریباً یک دهه پس از ورود این کشتی‌ها به خدمت، به شمار می‌رود. همچنین، این اقدام نشان‌دهنده تمایل خریداران به پرداخت حق‌الزحمه‌های بالاتر برای نفتکش‌های نسبتاً مدرن است. از سوی دیگر، گزارش‌ها حاکی از فروش نفتکش LR۱ Jag Sparrow، ساخته‌شده در سال ۲۰۰۵، به قیمت بیش از ۲۳ میلیون دلار است که فاصله قیمت قابل توجهی بین کشتی‌های قدیمی و مدرن را نشان می‌دهد. این تحولات، تأثیرات عمیقی بر روی قیمت‌ها و استراتژی‌های سرمایه‌گذاری در صنعت نفتکش خواهد داشت.

در دومین رویداد، شرکت خدمات میادین نفتی ویدر فورد اعلام کرد که موفق به دریافت یک تمدید دو ساله برای چندین توافق چارچوب استراتژیک با شرکت اکی‌نور شده است. این توافقات شامل اعطای پروژه‌های تکمیل در دریا نیز می‌شود و ویدر فورد به‌عنوان تأمین‌کننده اصلی سیستم‌های تکمیل برای مجوزهای استاتفجورد و اوسبرد در سکوهای نفتی نروژ منصوب شده است. این توافقات نشان‌دهنده قدرت مجموعه خدمات ویدر فورد و تعهد این شرکت به ارائه عملیات ایمن و با کیفیت بالا است.

گِیریش سالیگرام، رئیس و مدیر عامل ویدر فورد، تأکید کرده است که این همکاری می‌تواند به افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌ها در عملیات‌های دریایی اکی‌نور منجر شود. با ترکیب فناوری‌های نوآورانه و تخصص فنی عمیق، ویدر فورد به دنبال کمک به اکی‌نور برای افزایش کارایی و بهینه‌سازی تولید در دارایی‌های دریایی خود است. این توافقات می‌تواند به‌عنوان یک نقطه قوت برای هر دو شرکت در بازار رقابتی کنونی تلقی شود.

تداوم صادرات نفت ایران در شرایط تحریمی و همکاری با ونزوئلا

در هفته‌ای که گذشت، نفتکش ایرانی «مدرشین» محموله‌ای از نفت را به سمت بندر کاراکاس ونزوئلا حمل کرد. این اقدام به وضوح نشان‌دهنده تلاش‌های ایران برای دور زدن تحریم‌های بین‌المللی و ادامه صادرات نفت در شرایط دشوار اقتصادی است. تحریم‌های سنگین از سوی ایالات متحده، چالش‌های فراوانی برای صادرات نفت ایران ایجاد کرده، اما ایران با استفاده از روش‌های غیرمتعارف و همکاری با کشورهایی مانند ونزوئلا، به دنبال حفظ بازارهای خود است.

نفتکش «مدرشین» پس از بارگیری نفت در یکی از بندرهای ایران، به سمت ونزوئلا حرکت کرده است. بندر کاراکاس به عنوان مقصد این نفتکش انتخاب شده است، جایی که تقاضا برای نفت به دلیل شرایط اقتصادی و سیاسی این کشور افزایش یافته است. ونزوئلا و ایران هر دو تحت فشار تحریم‌های سنگین اقتصادی قرار دارند و این همکاری می‌تواند به نوعی تلاش برای ایجاد یک شبکه تجاری جدید و پایدار محسوب شود. این اقدام در حال حاضر در حال عبور از آب‌های بین‌المللی است و به زودی به بندر کاراکاس خواهد رسید، که می‌تواند پیامدهای مهمی برای بازار جهانی نفت داشته باشد.

از سوی دیگر، حمیدرضا محمدحسینی تختی، مدیرکل بنادر و دریانوردی هرمزگان، اعلام کرد که در طی مدت اخیر، بیش از ۵ میلیون تن فرآورده نفتی از بندر شهید رجایی صادر شده است. این صادرات با استفاده از ۳۲۵ فروند کشتی انجام شده و نشان‌دهنده استمرار فعالیت‌های صادراتی در شرایط چالش‌برانگیز اقتصادی و تحریم‌ها است. محمدحسینی تختی همچنین به جنگ ظالمانه و تشدید محدودیت‌های اقتصادی و تحریم‌های اعمال‌شده از سوی دولت آمریکا اشاره کرد و تصریح کرد که روند صادرات فرآورده‌های نفتی کشور بدون توقف ادامه داشته است.

موقعیت استراتژیک بندر شهید رجایی به عنوان یکی از مهم‌ترین دروازه‌های واردات و صادرات جمهوری اسلامی ایران، به این بندر اهمیت ویژه‌ای بخشیده است. این بندر در نزدیک‌ترین نقطه به تنگه هرمز و دهانه ورودی خلیج فارس واقع شده و به دلیل فاصله کوتاه از مسیر اصلی رفت و آمد بین قاره‌ای کشتی‌ها، در محل تلاقی کریدور ترانزیتی شمال - جنوب قرار دارد. این ویژگی‌ها به تسهیل روند صادرات و واردات کشور کمک می‌کند و به نوعی به توانمندی‌های اقتصادی و تجاری ایران در مواجهه با چالش‌های بین‌المللی اشاره دارد.

به‌طور کلی، استمرار صادرات فرآورده‌های نفتی از بندر شهید رجایی در شرایط دشوار اقتصادی و تحریمی، نشان‌دهنده توانمندی‌های اقتصادی و تجاری ایران است. این موضوع می‌تواند به ایجاد فرصت‌های جدید در زمینه تجارت و همکاری‌های بین‌المللی منجر شود و به نوبه خود به تقویت اقتصاد کشور کمک کند. با توجه به تحولات اخیر و همکاری‌های ایران با کشورهایی مانند ونزوئلا، به نظر می‌رسد که ایران در تلاش است تا الگوهای تجاری جدیدی را برای دور زدن تحریم‌ها و حفظ صادرات نفت خود ایجاد کند، که این امر می‌تواند به افزایش تنش‌ها در بازار انرژی و همچنین در روابط بین‌المللی منجر شود.

جمع‌بندی

در مجموع، تحولات اخیر در صنعت حمل و نقل و انرژی نشان‌دهنده چالش‌های فزاینده و فرصت‌های جدید برای بازیگران این حوزه است. از یک سو، افزایش هزینه‌های حمل و نقل و کمبود نفتکش‌ها به نگرانی‌های جدی دامن می‌زند و از سوی دیگر، همکاری‌های بین‌المللی و معاملات جدید به حفظ بازارها و ایجاد شبکه‌های تجاری جدید کمک می‌کند.

بیشتر بخوانید: بازداشت کاپیتان نفتکش بدون پرچم در سواحل رئونیون · Finder Energy حفاری سه چاه را در تیمور شرقی آغاز می‌کند