حدود ۱۴ میلیون خودروی سواری و موتورسیکلت فرسوده در کشور، سالانه نزدیک به ۲۰ میلیارد لیتر بنزین مصرف میکنند؛ رقمی معادل ۴۰ درصد کل مصرف بنزین کشور که به تشدید ناترازی سوخت و آلودگی هوا در کلانشهرها دامن میزند. این وضعیت نشاندهندهٔ نیاز فوری به نوسازی و جایگزینی ناوگان فرسوده است.
تأثیرات مصرف بالای سوخت
با افزایش سن خودروها و وسایل نقلیه، مصرف سوخت در شرایط واقعی تردد شهری و بینشهری بهطور قابل توجهی افزایش مییابد. هزینه این اتلاف نه تنها بر خانوارها، بلکه بر اقتصاد ملی نیز تحمیل میشود. بخش قابل توجهی از مصرف بالا نه صرفاً به افزایش سفرها مربوط میشود، بلکه به کیفیت پایین ناوگان در حال تردد بازمیگردد. ناوگانی که بخش عمدهای از آن را خودروها و موتورسیکلتهای فرسوده تشکیل میدهند.
بیشتر بخوانید: محمدجعفر قائمپناه: متعادلسازی نرخ سوخت در دستور کار دولت نیست
آمار و ارقام نگرانکننده
طبق دادهها و آمارهای موجود، سهم فرسودهها از مصرف بنزین کشور بهطور قابل توجهی بالا است. کل مصرف بنزین کشور سالانه حدود ۴۹.۳ میلیارد لیتر است. از این مقدار، خودروهای سواری فرسوده بهتنهایی حدود ۸.۳ میلیارد لیتر و موتورسیکلتهای فرسوده نزدیک به ۱۲ میلیارد لیتر بنزین را مصرف میکنند. این آمار نشاندهندهٔ وضعیت بحرانی ناترازی سوخت و آلودگی هوا در کشور است.
محمدصادق حاتمی، مدیر ستاد نوسازی ناوگان و اسقاط خودرو، اعلام کرد که حدود یک میلیون و ۹۰۰ هزار خودروی سواری فرسوده و نزدیک به ۷۰۰ هزار وانت فرسوده در کشور وجود دارند. همچنین در بخش موتورسیکلت، بین ۵ تا ۸ میلیون دستگاه فرسوده در حال تردد برآورد میشود. حاتمی همچنین مصرف سوخت حدود ۱۴ میلیون وسیله فرسوده را معادل ۱.۵ برابر ناترازی روزانه بنزین کشور دانست.
راهکارهای نوسازی ناوگان
نوسازی ناوگان فرسوده میتواند بهطور قابل توجهی به کاهش مصرف بنزین و همچنین بهبود کیفیت هوا کمک کند. اگر فقط یک میلیون خودروی سواری فرسوده نوسازی و جایگزین شود، سالانه حدود ۱.۲ میلیارد لیتر کاهش مصرف و اگر ۴ میلیون موتورسیکلت فرسوده نیز از رده خارج و با نمونههای نو جایگزین شوند، حدود ۲.۱ میلیارد لیتر صرفهجویی بهدست میآید.
در ۲۰ سال گذشته، مجموعاً دو میلیون و ۶۷۰ هزار دستگاه خودرو اسقاط شده و تنها در دوره سهساله اخیر، ۶۸۰ هزار دستگاه خودرو اسقاط شده است. این حجم از اسقاط موجب صرفهجویی نزدیک به دو میلیارد لیتر سوخت و بازگشت ۴۴۰ هزار تن مواد اولیه به چرخه تولید صنایع شده است.
بنابراین، نوسازی هدفمند ناوگان فرسوده میتواند بهعنوان یکی از سریعترین راهکارها برای کاهش مصرف بنزین و مهار ناترازی سوخت مطرح شود. این اقدام نه تنها یک پروژه حملونقلی نیست، بلکه باید بهعنوان یک پروژه ملی مدیریت انرژی در نظر گرفته شود.
بیشتر بخوانید: سید اسماعیل حسینی: چالشهای تأمین برق در زمستان و ناترازی انرژی · رئیس کمیسیون انرژی مجلس جزئیات برنامههای مدیریت مصرف سوخت را اعلام کرد
