طرح سهفوریتی خروج ایران از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) به مجلس شورای اسلامی ارائه شده است. حسینعلی حاجیدلیگانی، نماینده شاهینشهر، در جلسه علنی وبیناری روز یکشنبه ۲۹ شهریور، این طرح را به هیئترئیسه مجلس ارائه کرد و بر ضرورت بررسی آن تاکید کرد. این اقدام در شرایطی انجام میشود که پرونده هستهای ایران بار دیگر به یکی از موضوعات اصلی فضای سیاسی و امنیتی تبدیل شده است.
شرایط حساس و دلایل مطرح شدن طرح
حاجیدلیگانی با اشاره به ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت از سوی شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ماندن ایران در NPT را دارای هزینه دانست و گفت که مصلحت کشور در خروج از این پیمان است. در حال حاضر، موضوع NPT دیگر تنها یک مساله حقوقی و فنی نیست، بلکه به بخشی از بحث بازدارندگی و امنیت ملی ایران تبدیل شده است. موافقان خروج از این پیمان معتقدند ادامه عضویت در چارچوبی که نتوانسته حقوق اعضای خود را در برابر فشارهای سیاسی و نظامی تضمین کند، میتواند هزینههای بیشتری را برای کشور به همراه داشته باشد.
بیشتر بخوانید: دولت مسعود پزشکیان با چالشهای جدی در تحقق وعدهها مواجه است
بررسی پیامدهای امنیتی و سیاسی خروج
در مقابل، گروهی از نمایندگان و تحلیلگران بر این باورند که خروج از NPT بدون فراهم شدن شرایط لازم میتواند فشارهای بینالمللی علیه ایران را افزایش دهد. احمد بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، به این نکته اشاره کرده است که باید برای خروج از این پیمان، توان بازدارندگی لازم در کشور ایجاد شود. او تاکید کرده است که خروج از NPT بدون فراهم کردن شرایط لازم، میتواند هزینههای جدیدی برای ایران بهدنبال داشته باشد.
علاءالدین بروجردی، دیگر عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی، عملکرد آژانس بینالمللی انرژی اتمی را یکی از دلایل مطرح شدن موضوع خروج از NPT دانسته و پرسیده است که اگر یک سازمان بینالمللی نتواند از حقوق اعضای خود دفاع کند، ادامه حضور در آن چه فایدهای دارد. بروجردی همچنین تاکید کرده است که تصمیم نهایی درباره خروج از NPT باید توسط نهادهای مسئول از جمله شورای عالی امنیت ملی و مجلس شورای اسلامی اتخاذ شود.
ابعاد حقوقی و سیاسی خروج از NPT
بر اساس ماده ۱۰ NPT، هر کشور عضو میتواند در صورت بروز رویدادهای فوقالعاده که منافع عالی امنیتی آن کشور را به خطر میاندازد، از این پیمان خارج شود. با این حال، خروج از NPT یک تصمیم فوری و بدون روند حقوقی نیست و کشور خارجشونده باید تصمیم خود را به دیگر کشورهای عضو و شورای امنیت سازمان ملل اعلام کند. به همین دلیل، تصمیمگیری درباره خروج از این پیمان، ابعاد حقوقی و پیامدهای سیاسی و امنیتی گستردهای دارد.
در شرایط کنونی، تحولات سالهای اخیر در پرونده هستهای ایران و حملات نظامی به تاسیسات هستهای، فضای تازهای در روابط ایران با نهادهای بینالمللی ایجاد کرده است. محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، درباره آینده عضویت ایران در NPT گفته است که اقدامات آمریکا و اسرائیل میتواند زمینه بررسی خروج از این پیمان را فراهم کند، اما هنوز تصمیم نهایی در این زمینه اتخاذ نشده است.
آینده همکاری ایران با نهادهای بینالمللی
این موضوع در شرایطی مورد بررسی قرار میگیرد که دکترین هستهای ایران همچنان بر پایبندی به فتوای رهبر شهید درباره حرمت سلاح هستهای استوار است. با این حال، تناقضات و تنشهای موجود، آینده همکاری ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی و دیگر نهادهای بینالمللی را در هالهای از ابهام قرار داده است. با توجه به این تحولات، باید دید که مجلس و دیگر نهادهای مسئول چه تصمیماتی در رابطه با پیمان NPT اتخاذ خواهند کرد.
بیشتر بخوانید: تسلط انصارالله بر بندر المخا و جزیره میون در یمن · امامیراد: مدیریت مصرف سوخت در فصل سرد یک ضرورت قانونی است
