دولت مسعود پزشکیان پس از گذشت دو سال از آغاز کار خود با چالشهای جدی در تحقق وعدههای انتخاباتی مواجه شده است. فاصله میان وعده و تصمیمگیری، مسئلهای است که بر سرمایه سیاسی این دولت تأثیرگذار بوده و به پرسشهایی دربارهٔ توان حکمرانی و ظرفیت اجرایی آن دامن زده است.
چالشهای سیاسی و اجتماعی
در سیاست، میان «وعده» و «تصمیم» فاصلهای وجود دارد که گاه از فاصله میان تصمیم و اجرا نیز مهمتر است. پس از پیروزی در انتخابات، رئیسجمهور در برابر جامعهای قرار میگیرد که بر اساس وعدههای او رأی دادهاند. از این لحظه، مسئله اصلی نه توانایی سخن گفتن درباره تغییر، بلکه توانایی تبدیل وعده به سیاست و تصمیم به اجرا است.
بیشتر بخوانید: اعتراض ایران به عضویت آمریکا در شورای حکام انرژی اتمی
دولت پزشکیان با سه وعده مهم در حوزههای سیاسی، اجتماعی و حقوقی مواجه است که شامل رفع حصر میرحسین موسوی، تغییر سیاستهای فیلترینگ و فراهم کردن امکان قانونی صدور گواهینامه موتورسیکلت برای زنان است. این موضوعات، هر کدام به نوعی نمایانگر رابطه دولت با مطالبات جامعه و توان ساخت سیاسی برای پاسخگویی به این مطالبات هستند.
سرمایه سیاسی و توان حکمرانی
مسئله مهم این است که اگر وعدهای در حوزهای داده شده که نیازمند توافق میان نهادهای متعدد است، رئیسجمهور پس از پیروزی چه میزان سرمایه سیاسی و توان مذاکره برای ساختن آن توافق به کار گرفته است؟ با توجه به شرایط سنی میرحسین موسوی، اگر برای او اتفاقی بیفتد، چه بحرانی گریبانگیر نظام خواهد شد؟
مسئله رفع حصر میرحسین موسوی و زهرا رهنورد که از بهمن ۱۳۸۹ در حصر بودهاند، نیز همچنان در وضعیتی مشابه قرار دارد. رئیسجمهور اختیار مطلق برای تصمیمگیری در این زمینه ندارد و این محدودیت، پرسشهای مهمی را پیش روی دولت قرار میدهد. آیا رئیسجمهور و مسئولین ارشد نظام نمیدانند که رفع حصر میتواند به انسجام و وحدت درون نظام کمک کند؟
در نهایت، مفهوم «ظرفیت حکمرانی» اهمیت پیدا میکند. ظرفیت دولت تنها به تعداد وزارتخانهها و اختیارات قانونی محدود نمیشود؛ بلکه به توانایی آن در ساخت ائتلاف میان نهادهای مختلف و اقناع جامعه نیز بستگی دارد. اگر دولت بتواند مسائل را از سطح شعار به فرآیند حقوقی تبدیل کند، حتی موضوعات حساس اجتماعی نیز قابلیت تبدیل شدن به سیاست عمومی را خواهند داشت.
بیشتر بخوانید: پاکستان اقدام «متجاوزانه» هند را پس از برخورد ناوهای جنگی رد کرد · دستور مسعود پزشکیان برای دورکاری ادارات به دلیل کسری بنزین
