تنگه هرمز به‌عنوان یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های راهبردی جهان، همواره نقشی تعیین‌کننده در انتقال انرژی و تجارت بین‌المللی داشته است. این آبراه به‌ویژه در شرایط تنش‌های سیاسی و اقتصادی، اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. بررسی اخیر نشان می‌دهد که تنگه هرمز نه‌تنها یک گذرگاه دریایی بلکه ظرفیتی استراتژیک برای افزایش قدرت چانه‌زنی و درآمدزایی ایران به شمار می‌آید.
ظرفیت‌های اقتصادی تنگه هرمز
تحقیقات نشان می‌دهد که ایران می‌تواند از موقعیت تنگه هرمز برای تأمین منافع اقتصادی و ایجاد درآمدهای پایدار استفاده کند. با توجه به اینکه ایران و آمریکا هر دو عضو کنوانسیون حقوق دریاها نیستند، امکان اعمال محدودیت بر تردد کشتی‌ها و دریافت عوارض از کشتی‌های عبوری یکی از مباحث داغ در این زمینه است.
بیشتر بخوانید: تحولات نظامی در جنوب ایران و مأموریت گادی آیزنکوت
مجتبی صمدی، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی، بر این باور است که تنگه هرمز می‌تواند به‌عنوان یک منبع درآمدی مهم برای ایران در شرایط عادی و صلح نیز عمل کند. با ایجاد یک نظام سازمان‌یافته برای ارائه خدمات دریایی و مدیریت تردد کشتی‌ها، ایران می‌تواند از این ظرفیت اقتصادی بهره‌برداری کند.
پیامدهای استراتژیک محدودیت‌های تردد
اعمال محدودیت بر تردد در تنگه هرمز ممکن است نگرانی‌هایی را برای کشورهای مختلف ایجاد کند. برخی کارشناسان بر این باورند که اگر ایران تنگه هرمز را به ابزار فشار تبدیل کند، کشورهای دیگر ممکن است به دنبال مسیرهای جایگزین باشند و این می‌تواند در بلندمدت جایگاه ژئوپلیتیکی این آبراه را تضعیف کند. اما باید توجه داشت که ایجاد مسیرهای جایگزین در کوتاه‌مدت و میان‌مدت کار ساده‌ای نیست.
زیرساخت‌های انتقال انرژی در برابر حملات و تهدیدهای نظامی آسیب‌پذیر هستند و نمی‌توان به‌راحتی فرض کرد که با ایجاد چند خط لوله، اهمیت تنگه هرمز از بین می‌رود. به نظر می‌رسد که این آبراه همچنان یکی از ظرفیت‌های اصلی ژئوپلیتیکی ایران در آینده خواهد بود.
در نهایت، ایران باید از قدرتی که در اختیار دارد به‌صورت هوشمندانه استفاده کند. تنگه هرمز می‌تواند به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای قدرت ایران در برابر فشارهای بین‌المللی عمل کند و بر قیمت جهانی انرژی تأثیر بگذارد. این ظرفیت می‌تواند به افزایش هزینه تداوم سیاست‌های تحریمی علیه ایران کمک کند و به تأمین منافع ملی و اقتصادی کشور منجر شود.
بیشتر بخوانید: امضای یادداشت تفاهم بین اوورلنس و بابکاک برای حمایت از برنامه آینده Arrowhead ۱۴۰ · بررسی بودجه ۱۴۰۶ با تأکید بر معیشت و مدیریت انرژی
