هوش مصنوعی میتواند به بهینهسازی و مدیریت شبکه انرژی در ایران کمک کند و به نگرانیهای مربوط به ناترازی برق و گاز پاسخ دهد. دکتر محمد عنبری، فلوشیپ و پسادکتری هوش مصنوعی، بر این باور است که آینده انرژی تنها به تولید برق بیشتر وابسته نیست، بلکه به هوشمندانهترین روشهای تولید، ذخیره، توزیع و مصرف آن نیز بستگی دارد.
افزایش تقاضای برق و چالشهای موجود
رشد مراکز داده، بهویژه آنهایی که برای آموزش و اجرای مدلهای هوش مصنوعی ایجاد شدهاند، تقاضای برق را به شدت افزایش داده است. آژانس بینالمللی انرژی پیشبینی میکند که مصرف برق مراکز داده جهانی تا سال ۲۰۳۰ تقریباً دو برابر شده و به حدود ۹۵۰ تراواتساعت خواهد رسید. به همین دلیل، این پرسش مطرح میشود که شبکه انرژی چگونه باید خود را با این تغییرات هماهنگ کند.
بیشتر بخوانید: HD Hyundai و BW LNG نخستین نفتکشهای سه مخزنی LNG را میسازند
به گفته دکتر عنبری، هوش مصنوعی میتواند ابزاری کارآمد برای مدیریت این حجم عظیم انرژی باشد. این فناوری قادر است میزان مصرف برق را پیشبینی کند، تولید نیروگاههای خورشیدی و بادی را تخمین بزند و خرابی تجهیزات را شناسایی کند. این قابلیتها میتواند به پیشگیری از بحرانهای انرژی کمک کند و زمان مناسب تعمیرات را مشخص کند.
هوش مصنوعی به عنوان مغز شبکه انرژی
در رویکرد آیندهنگر، نیروگاهها دیگر تنها مجموعهای از توربینها و ژنراتورها نخواهند بود. بلکه این سیستمها به یک سیستم هوشمند سایبر-فیزیکی تبدیل خواهند شد که شامل حسگرها، دادههای لحظهای، یادگیری ماشین و تحلیلهای پیشبینانه است. به عنوان مثال، هوش مصنوعی میتواند تغییرات کوچک دادههای حسگرها را شناسایی کند و قبل از وقوع خرابی، احتمال آن را پیشبینی کند.
این مسئله به ویژه برای ایران که با مشکلاتی همچون ناترازی برق و گاز، فرسودگی زیرساختها و مصرف بالای انرژی مواجه است، اهمیت دارد. دکتر عنبری تأکید میکند که راهحل تنها ساخت نیروگاههای بیشتر نیست، بلکه باید زنجیره انرژی هوشمند شود. این به معنای ایجاد یک پلتفرم هوش مصنوعی است که بتواند بهطور همزمان اطلاعات نیروگاهها، شبکه برق، صنایع بزرگ و منابع تجدیدپذیر را تحلیل کند.
با استفاده از چنین سامانهای، میتوان پیش از بروز کمبود برق، احتمال آن را شناسایی کرده و سناریوهای مختلف را برای تصمیمگیران شبیهسازی کرد. ساخت «دوقلوی دیجیتال» شبکه انرژی کشور، که رفتار شبکه را در شرایط مختلف شبیهسازی کند، یک گام پیشرفتهتر خواهد بود. این امکان به تصمیمگیران اجازه میدهد تا پیش از اجرای یک تصمیم، اثرات آن را بر کل شبکه بررسی کنند.
اگر هوش مصنوعی بتواند به معماری اصلی انرژی کشور وارد شود، میتواند در کاهش اتلاف، مدیریت بار، افزایش بهرهوری نیروگاهها و توسعه انرژیهای تجدیدپذیر نقش مؤثری ایفا کند. این فناوری برای ادامه رشد خود به برق نیاز دارد، اما به درستی به کار گرفته شود، میتواند به مغز شبکهای تبدیل شود که این برق را تولید و توزیع میکند.
بیشتر بخوانید: مدیر مخابرات استان سمنان بر توسعه فیبرنوری و مدیریت حفاریها تأکید کرد · دستور مسعود پزشکیان برای دورکاری ادارات به دلیل کسری بنزین
