روسیه، بزرگ‌ترین صادرکننده گندم در جهان، برای نخستین بار به استفاده از مسیر تجاری آرکتیک که در دوران جنگ جهانی دوم مورد استفاده قرار می‌گرفت، روی آورده است. این اقدام به دلیل محدودیت‌های تجاری در دریای سیاه و جنگ فعلی با اوکراین انجام می‌شود که به توقف تجارت کشاورزی در این منطقه منجر شده است.
وضعیت تجارت غلات در دریای سیاه
تجارت غلات در دریای سیاه از زمان آغاز فصل جدید بازاریابی غلات در ماه ژوئیه، به دلیل حملات متقابل بین روسیه و اوکراین به بنادر و کشتی‌های یکدیگر، به حالت تعلیق درآمده است. روسیه برای حفظ مشتریان اصلی خود در خاورمیانه و آسیا، تلاش کرده است تا صادرات خود را به بنادر دریای بالتیک تغییر مسیر دهد و حمل و نقل ریلی را از مناطق کشاورزی حاصلخیز جنوبی یارانه‌دار کند.
بیشتر بخوانید: ترانزیت محموله‌های نفتی در مسیر کشتیرانی ترانزورد با خرید دو کشتی کانتینری
بارگیری نخستین محموله غلات در بندر مورمانسک
در تازه‌ترین اطلاعیه، بندر تجاری مورمانسک اعلام کرده است که نخستین محموله ۳۴۰۰ متری تن غلات از «مناطق کشاورزی کلیدی» در حال بارگیری بر روی یک کشتی است. بندر مورمانسک که در نزدیکی مرز نروژ و تقریباً ۲۰۰۰ کیلومتر (۱۲۴۰ مایل) شمال مسکو واقع شده، از آب‌های بی‌طرف قابل دسترسی است. در دوران جنگ جهانی دوم، کاروان‌های متفقین از این بندر برای تحویل کالا به اتحاد شوروی استفاده می‌کردند.
بنا بر داده‌های حمل و نقل و یک منبع بازار، حدود ۲۸۰۰۰ تن گندم در بندر مورمانسک بر روی کشتی‌ای به مقصد بندر کازابلانکا در مراکش بارگیری خواهد شد. در سپتامبر، بنادر دریای بالتیک حدود ۱.۲ میلیون تن غلات را بارگیری کردند که بیش از ۶۰ درصد از کل صادرات غلات دریایی را تشکیل می‌دهد.
چالش‌های امنیتی و سیاسی
برخی مقامات کرملین نسبت به خطرات ناشی از اقدامات خصمانه احتمالی کشورهای عضو ناتو در منطقه هشدار داده‌اند. تمام کشورهایی که به دریای بالتیک دسترسی دارند به جز روسیه، اعضای ناتو هستند. روابط روسیه با اروپا در ماه‌های اخیر به شدت بدتر شده و کرملین کشورهای اروپایی را به دخالت نظامی مستقیم در این درگیری متهم کرده است.
ترکیه، که یکی از واردکنندگان غلات از روسیه است، تلاش‌هایی را برای معرفی آتش‌بس و از سرگیری حمل و نقل در دریای سیاه رهبری کرده، اما روسیه اعلام کرده است که دیگر به توافق جدید غلات دریای سیاه علاقه‌مند نیست. توافق غلات دریای سیاه که در ژوئیه ۲۰۲۲ به منظور اجازه صادرات ایمن غلات اوکراینی از طریق دریای سیاه به امضا رسید، در سال ۲۰۲۳ توسط روسیه لغو شد و این کشور از موانع موجود بر سر راه صادرات خود شکایت کرد.
روسیه انتظار دارد که ترانزیت‌های محموله‌ها در طول مسیر دریای شمال (NSR) تا سال ۲۰۲۶ بیش از دو برابر شود، که نشان‌دهنده افزایش قابل توجهی در حمل و نقل آرکتیک با وجود تحریم‌های غربی است، هرچند که حجم‌ها هنوز به اهداف اصلی مسکو برای این مسیر نزدیک نشده‌اند.
بیشتر بخوانید: DP World با Arctic Gateway برای توسعه کریدور حمل و نقل در کانادا همکاری می‌کند · تجسس ناوگان ماهی‌گیری روسیه بر روی کابل‌های زیرآبی در سواحل بریتانیا
