خلیج فارس با ناپایداریهای اخیر در بازار حملونقل، شاهد توقف طولانیمدت کشتیها است. بر اساس دادههای AIS، تا نیمه ژوئن ۲۰۲۶، تعداد کشتیهای متوقف در این منطقه به ۹۵۸ عدد رسیده است که ۶۳% از آنها به مدت بیش از ۱۰۰ روز در حال توقف هستند. این وضعیت نشاندهنده یک بحران در حال گسترش است که عواقب جدی برای سلامت دریایی و عملکرد کشتیها به همراه دارد.
تأثیرات بیوفولینگ بر کشتیها
زمانی که کشتیها به مدت طولانی در آب قرار میگیرند، تغییرات زیر آب میتواند عواقب عملیاتی و زیستمحیطی به همراه داشته باشد. رشد بیوفولینگ به محض تماس بدنه کشتی با آب آغاز میشود و پس از مدتی، موجودات بزرگتری مانند صدفها و جلبکها میتوانند سطح کشتی را مستعمره کنند. این تغییرات میتواند منجر به کاهش سرعت، افزایش بار موتور و هزینههای بالاتر سوخت شود. در یک نظرسنجی انجامشده توسط Jotun در سال ۲۰۲۵، ۵۰.۴% از پاسخدهندگان اعلام کردند که به دلیل مدیریت ناکافی بیوفولینگ، مصرف سوخت آنها افزایش یافته و کارایی عملیاتی کاهش یافته است.
بیشتر بخوانید: هشدار سپاه؛ ناوهای آمریکایی در آستانهٔ تنش در خلیج فارس
شرایط مساعد برای رشد بیوفولینگ
شرایط آب و هوایی خلیج فارس، از جمله دمای بالای آب و وجود مواد مغذی در آن، به عنوان عواملی برای تسهیل رشد بیوفولینگ شناخته میشوند. بنادر شلوغ و صنایع سنگین نیز به این وضعیت دامن میزنند. کشتیهایی که به دلایل مختلف نمیتوانند حرکت کنند، برای مدت طولانی در حال توقف باقی میمانند و این موضوع فرصت مناسبی برای موجودات دریایی به وجود میآورد تا بر بدنه کشتیها مستقر شوند. در نتیجه، این وضعیت میتواند به کاهش کارایی سیستمهای ضد بیوفولینگ منجر شود.
علاوه بر خطرات زیستمحیطی، توقف طولانیمدت کشتیها میتواند به افزایش فعالیتهای غیرقانونی منجر شود. گروههای تبهکار با استفاده از این کشتیها برای حمل و نقل محمولههای غیرقانونی، از نقاط ضعف امنیتی آنها بهرهبرداری میکنند. این کشتیها به راحتی در پایگاههای عمومی قابل مشاهده هستند و مجرمان میتوانند برای برنامهریزی عملیات خود از این اطلاعات استفاده کنند. محمولههای غیرقانونی میتوانند در نقاطی که کارکنان کشتی به طور معمول بررسی نمیکنند، قرار داده شوند و پس از رسیدن به مقصد، توسط تیمهای دیگر جمعآوری شوند.
نهادهای نظارتی در کشورهای مختلف به این مسئله واکنش نشان داده و قوانین خاصی در مورد مدیریت بیوفولینگ تدوین کردهاند. به عنوان مثال، بر اساس قوانین استرالیایی، اپراتورهای کشتی میتوانند با نشان دادن مدیریت فعال بیوفولینگ، از جریمههای احتمالی جلوگیری کنند. این قوانین به تدریج در سطح جهانی در حال گسترش هستند و کشتیها برای ورود به بنادر باید مدارک لازم را ارائه دهند.
در نهایت، اپراتورهای کشتیها باید برای بررسی وضعیت بیوفولینگ و انجام تعمیرات لازم قبل از بازگشت به خدمت، با استفاده از بازرسیهای غواصی و دوربینهای زیرآبی اقدام کنند. این اقدام میتواند به کاهش هزینههای عملیاتی و بهبود کارایی کشتیها کمک کند.
بیشتر بخوانید: تحلیل هزینههای نمایشگاه چین: اصرار حراست در شرایط تحریم نفت · DP World برنامههای جدیدی برای گسترش شبکه لجستیک زمینی در خلیج فارس اعلام کرد
