ایران به کشتی‌های متعلق به هند، چین، قطر و عراق اجازه عبور از محدودیت‌های کشتیرانی در تنگه هرمز را داده است. این تصمیم می‌تواند معادلات اقتصادی و دیپلماتیک منطقه را تحت تأثیر قرار دهد.
دلایل معافیت کشتی‌ها
امیر حیات‌مقدم، نایب‌رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، اعلام کرده است که این معافیت‌ها به منافع اقتصادی و سیاسی مشخصی مربوط می‌شود. ایران از هند دارو دریافت می‌کند و از حمایت سیاسی چین بهره‌مند است. همچنین قطر در تلاش‌های میانجی‌گرانه برای پایان جنگ در منطقه نقش دارد.
بیشتر بخوانید: محموله نفتکش‌های ایرانی در مسیر جدید به اروپا
حیات‌مقدم همچنین اشاره کرده است که کشتی‌های هندی و چینی حق ترانزیت پرداخت می‌کنند، در حالی که شناورهای قطری بدون پرداخت هزینه از این مسیر عبور می‌کنند. جزئیات بیشتری درباره شرایط عبور کشتی‌های عراقی ارائه نشده است.
دریافت درآمد از عبور کشتی‌ها
تحلیلگران بر این باورند که ایران می‌تواند به‌واسطه این معافیت‌ها درآمدی از حق ترانزیت یا درصدی از ارزش محموله‌ها دریافت کند. ولفگانگ پوسزتای، کارشناس امنیتی اتریشی، این اقدام را فرصتی برای کسب درآمد و کاهش فشار اقتصادی آمریکا توصیف کرده است. او همچنین به این نکته اشاره کرد که چین بزرگ‌ترین خریدار نفت ایران است و بخش عمده‌ای از صادرات نفت کشور به این مقصد انجام می‌شود.
حجم تجارت انرژی از تنگه هرمز
بر اساس داده‌های شرکت تحلیلی کپلر، در اکتبر حدود ۱۰ میلیون و ۲۳۰ هزار بشکه نفت از تنگه هرمز عبور کرده است. از این میزان، حدود ۴۲ درصد به چین و ۱۳ درصد به هند ارسال شده است. همچنین حجم صادرات گاز طبیعی مایع قطر که در ماه اوت متوقف شده بود، در اکتبر به ۱.۸ میلیون تن رسید. حجم ترانزیت نفت عراق نیز از ۱.۶۹ میلیون بشکه در روز به ۲.۶۵ میلیون بشکه افزایش یافته است.
این معافیت‌ها نه تنها می‌تواند منافع اقتصادی را برای ایران به همراه داشته باشد، بلکه می‌تواند روابط دیپلماتیک تهران با کشورهای منطقه را نیز تقویت کند. با این حال، کارشناسان بر این باورند که تأثیر این معافیت‌ها بر قیمت جهانی انرژی هنوز محدود است و بازارها منتظر توافق‌های جامع‌تر هستند.
بیشتر بخوانید: شراکت جدید برای توسعه میدان‌های گاز طبیعی در مالزی · کمیته محیط زیست پارلمان اروپا با تأیید دو کارگاه بازیافت کشتی هندی مخالفت کرد
