پویش جانفدا به عنوان یک نماد اجتماعی و مفهومی نوین در ایران، در آستانه دویستمین شب ایستادگی و مقاومت ملت، به یک موتور پیشرفت در زمینههای مختلف تبدیل شده است. این پویش، که از دل اتفاقات میدانی روزهای نخست جنگ شکل گرفت، اکنون فراتر از یک شعار، به یک حرکت اجتماعی بزرگ تبدیل شده است.
تاریخچه و بستر شکلگیری
جانفدا مفهومی است که ریشه در فرهنگ ایرانی دارد و به معنای فداکاری و ایثار برای وطن است. این مفهوم در روزهای جنگ شکل گرفت و اکنون میتواند در زمینههایی مانند علم، فناوری، اقتصاد و انرژی نیز معنا پیدا کند. محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور، در سخنانی به ضرورت داشتن برنامهای برای پیشرفت علمی کشور با عنوان "جانفدای علمی" اشاره کرده است.
بیشتر بخوانید: چرا نفت ایران با وجود ذخایر کلان به قدرت تبدیل نمیشود؟
ایده پویش جانفدا از دل نیازهای اجتماعی و تهدیدات امنیتی شکل گرفت. ساسان زارع، سخنگوی این پویش، اعلام کرده است که افراد با تواناییها و انگیزههای مختلف به این پویش پیوستهاند. این پویش از ابتدا به دنبال تشویق افراد به مشارکت در حل مسائل کشور بوده است و نه تنها به معنای رفتن به میدان نبرد، بلکه به معنای استفاده از تواناییهای فردی برای خدمت به کشور است.
مشارکت اجتماعی و ظرفیتهای جوانان
پویش جانفدا به سرعت به یکی از گستردهترین جلوههای مشارکت اجتماعی در کشور تبدیل شده است. طبق اظهارات سخنگوی پویش، در یک بازه زمانی تعداد ثبتنامکنندگان به حدود ۳۱ میلیون نفر رسید. این عدد نشاندهنده این است که در شرایط تهدید، بخش بزرگی از جامعه احساس مسئولیت میکند و برای کشورش کاری انجام میدهد.
نظرسنجیها نشان میدهد که انگیزههای مختلفی از جمله دفاع از کشور، خدمت به مردم و عشق به میهن، در میان مشارکتکنندگان وجود دارد. این نشاندهنده این است که جانفدا به یک مفهوم اجتماعی تبدیل شده است که در آن هرکس میتواند با توجه به تواناییهای خود، سهمی در پیشرفت کشور داشته باشد.
به هر حال، اکنون که کشور در آستانه دویستمین شب ایستادگی قرار دارد، این سؤال مطرح میشود که ظرفیت اجتماعی جانفدا در چه عرصههایی مورد استفاده قرار خواهد گرفت. در حالی که در روزهای جنگ، پاسخ روشنی وجود داشت، اکنون با تهدیدات جدیدی مانند اقتصاد، فناوری و امنیت سایبری مواجه هستیم.
عارف در جلسهای که با حضور اعضای ستاد توسعه فناوری و کاربرد هوش مصنوعی برگزار شد، به این نکته اشاره کرد که جنگهای آینده، جنگهای فناوری هستند و افسران این جنگ، دانشمندان جوان کشور خواهند بود. او تأکید کرد که باید برنامهای جامع برای توسعه فناوریهای پیشرفته تدوین شود.
بدین ترتیب، مفهوم جانفدا به معنای فداکاری در میدان علم و فناوری نیز گسترش یافته است. علمی که در آن افراد میتوانند با صرف زمان و توان خود، به پیشرفت کشور کمک کنند، نه تنها به معنای مرگ و فداکاری در میدان جنگ، بلکه به معنای هزینه کردن از خود برای آینده جمعی است.
در نهایت، سردار حسنزاده، فرمانده سپاه تهران بزرگ، نیز از استفاده از ظرفیت جانفدا برای مشارکت مردم در حل مسائل کشور و بهویژه کمک به حل ناترازی انرژی سخن گفته است. این تلاشها نشاندهنده این است که مفهوم جانفدا، همواره در حال تحول است و با تغییر شرایط، شکل جدیدی به خود میگیرد.
بیشتر بخوانید: تحلیل رویکرد فشار حداکثری در سیاست ایران · دانشمندان دانشگاه نانجینگ رکورد جدیدی در سلولهای خورشیدی پروازکیست به ثبت رساندند
