محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و مذاکره‌کننده ارشد ایران، اعلام کرده است که بازگشایی تنگه هرمز به تحقق هفت شرط ایران وابسته است. این شروط بر اساس تفاهم‌نامه موقت ژوئن در اسلام‌آباد تنظیم شده‌اند و به وضوح تأکید دارند که بازگشت به شرایط عادی کشتیرانی مستلزم اجرای تعهدات متقابل است.
شرایط هفت‌گانه ایران برای بازگشایی تنگه هرمز
در این چارچوب، موضوع تنگه هرمز تنها به عبور کشتی‌ها محدود نمی‌شود، بلکه شامل مسائل امنیتی، اقتصادی، تحریم‌ها و پرونده هسته‌ای نیز می‌باشد. هفت شرط مطرح‌شده از سوی ایران به مفاد تفاهم‌نامه ۱۴ بندی اسلام‌آباد مرتبط است، که رفع محاصره دریایی، بازگشت عبور کشتی‌های تجاری و پایان تحریم‌ها را شامل می‌شود.
بیشتر بخوانید: صادرات نفت خاورمیانه از سطح پیش از جنگ ایران فراتر رفت
ایران در مذاکرات خود در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل اعلام کرده بود که در صورت تحقق شروط، روند بازگشت کشتیرانی عادی از تنگه هرمز می‌تواند ظرف ۷ روز انجام شود. با این حال، این عدد به معنای تعیین یک تاریخ قطعی برای بازگشایی نیست، بلکه مهلتی است که ایران برای بازگشت مسیر دریایی تعیین کرده است.
ملاحظات امنیتی و تحریم‌ها
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، تأکید کرده است که امنیت و وضعیت کشتیرانی در تنگه هرمز موضوع اصلی مذاکرات فعلی است. در این مرحله، ایران بر ایجاد امنیت در این آبراه تأکید دارد و هر گونه پیشنهاد از سوی آمریکا را تحت بررسی قرار می‌دهد. گزارش‌هایی مبنی بر پیشنهاد بازرسی‌های هسته‌ای در برابر رفع تحریم‌ها نیز از سوی تهران رد شده است.
این موضع نشان می‌دهد که اختلافات موجود تنها به اصل بازگشایی تنگه محدود نمی‌شود، بلکه ترتیب اجرای اقدامات نیز یکی از مسائل کلیدی در مذاکرات است. در حالی که پاسخ واشینگتن از طریق میانجی‌های قطری به ایران منتقل شده، هنوز توافقی برای بازگشت فوری کشتیرانی شکل نگرفته است.
در شرایط کنونی، تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز هنوز به حالت عادی بازنگشته و تنها تردد محدود و موردی وجود دارد. با این حال، آمارهای کشتیرانی نشان می‌دهد که در هفته‌های اخیر، برخی کشتی‌ها از این مسیر عبور کرده‌اند و تردد حامل‌های گاز طبیعی مایع‌شده به بالاترین سطح از آغاز جنگ در فوریه رسیده است. این وضعیت بیانگر آن است که بازار انرژی به‌طور کامل متوقف نشده و بخشی از صادرات منطقه همچنان در حال جریان است.
در نهایت، پیام تهران این است که بازگشایی کامل تنگه هرمز به مجموعه‌ای از تعهدات متقابل گره خورده است. در صورتی که دو طرف بتوانند درباره ترتیب اجرای تعهدات به توافق برسند، امکان بازگشت به وضعیت عادی کشتیرانی دوباره به محور مذاکرات خواهد بود.
بیشتر بخوانید: عبور نفتکش ۲ میلیون بشکه‌ای عراق از هرمز و تغییرات الگوی حمل و نقل · عراق نخستین محموله نفتی را به خارج از تنگه هرمز منتقل کرد
