صنعت سیمان در سال جاری با بحران انرژی بیسابقهای مواجه است که منجر به کاهش شدید تأمین گاز مورد نیاز کارخانهها شده است. علیاکبر الوندیان، دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان، اعلام کرده است که از ابتدای سال جاری، کارخانهها با محدودیتهای جدی در تأمین گاز مواجه بوده و بهطور متوسط تنها ۵ میلیون مترمکعب گاز در روز دریافت میکنند. این میزان، کمتر از ۱۸ درصد نیاز روزانه این صنعت است که حدود ۲۸ میلیون مترمکعب تخمین زده میشود.
تأثیر مازوت بر هزینههای تولید
کارخانههای سیمان به دلیل محدودیت گاز، ناچار به استفاده از مازوت به عنوان سوخت جایگزین هستند. الوندیان توضیح میدهد که هزینه مازوت به دلیل ضرورت حمل و نقل آن، ممکن است به اندازه قیمت سوخت خود تمام شود. در شرایطی که کارخانهها به تأمین هزینههای حمل سوخت و مشکلات آن دچار میشوند، هزینه نهایی انرژی برای تولید سیمان در برخی موارد به دو برابر افزایش مییابد. این مسئله بهویژه برای کارخانههایی که فاصله زیادی از مبادی تحویل مازوت دارند، جدیتر است و فشار بیشتری بر هزینههای تولید وارد میکند.
بیشتر بخوانید: ایجاد چارچوب خنثی کربن IMO در اجلاس سازمان ملل توسط دولت ترامپ
چالشهای کارخانههای خاص
برخی کارخانهها مانند سیمان تهران و سیمان سفید، به دلایل زیستمحیطی یا کیفیت محصول، نمیتوانند بهراحتی از مازوت استفاده کنند. سابقه زمستان گذشته نشان میدهد که در صورت قطع گاز، کارخانه سیمان تهران به دلیل عدم امکان استفاده از مازوت، با توقف تولید مواجه شد. همچنین، کارخانههای سیمان سفید نمیتوانند به سادگی کیفیت محصول خود را با تغییر سوخت قربانی کنند، که این موضوع آنها را نسبت به کارخانههای دوگانهسوز آسیبپذیرتر میسازد.
در حال حاضر، علیرغم بحران انرژی، قیمت سیمان در بازار نسبتاً ثابت مانده است و به نظر نمیرسد که کمبود گستردهای در عرضه وجود داشته باشد. این در حالی است که کارخانهها از ذخایر کلینکر خود برای تأمین نیاز بازار استفاده کردهاند. با این حال، این ذخایر نامحدود نیستند و در صورتی که محدودیت انرژی ادامه یابد، اثرات آن بهطور مستقیم بر عرضه سیمان تأثیر خواهد گذاشت.
در زمستان امسال، عواملی همچون شدت محدودیت گاز، امکان تأمین مازوت و میزان ذخایر کلینکر، تعیینکننده وضعیت بازار سیمان خواهند بود. اگر گاز در سطح فعلی باقی بماند و مازوت به اندازه کافی تأمین شود، کارخانهها میتوانند تولید خود را حفظ کنند. اما با کاهش دما و تشدید محدودیتها، احتمال افت تولید و در نتیجه افزایش قیمت سیمان وجود دارد.
بحران انرژی تنها به بازار داخلی محدود نمیشود و میتواند بر قراردادهای صادراتی نیز تأثیر بگذارد. کاهش تولید ممکن است به افت کیفیت محصولات صادراتی و مشکلاتی در حفظ مشتریان بینالمللی منجر شود. بنابراین، تصمیمگیری درباره تخصیص گاز به کارخانهها نهتنها به تأمین بازار داخلی، بلکه حفظ بازارهای صادراتی نیز وابسته است.
بیشتر بخوانید: تحلیل هزینههای پنهان بنزین برای خودروهای داخلی در ایران · فشار سهگانه بر صنایع تبدیلی؛ افزایش هزینهها و محدودیتهای انرژی
