فرشاد مومنی، اقتصاددان و استاد دانشگاه، در تحلیل اهداف تحریم‌های اقتصادی علیه ایران، به بررسی کتاب «هنر تحریم‌ها» نوشته ریچارد نفیو پرداخته است. او در این کتاب به چهار هدف اصلی تحریم‌ها اشاره می‌کند که نمایانگر رویکرد تحریم‌کنندگان در تضعیف ظرفیت تولید داخلی و وابسته نگه داشتن اقتصاد ایران به صادرات مواد خام است.
تحلیل اهداف تحریم‌ها
مومنی با اشاره به صفحه ۸۹ کتاب نفیو، گفت: «نخستین هدف تحریم‌ها از نگاه او، جلوگیری از کاهش اتکای اقتصاد ایران به نفت است». این نکته به وضوح نشان می‌دهد که هدف تحریم‌ها صرفاً محدود کردن صادرات نفت نیست، بلکه در واقع، هدف اصلی جلوگیری از ایجاد تغییرات بنیادین در ساختار اقتصادی ایران است. به گفته او، این نوع سیاست‌ها تلاش می‌کنند که کشور هدف، به ویژه ایران، همچنان در الگوی سنتی تقسیم کار جهانی باقی بماند که در آن کشورهای تحت سلطه، به عنوان صادرکنندگان مواد خام و واردکنندگان کالاهای ساخته شده عمل می‌کنند.
بیشتر بخوانید: پزشکیان: شناسایی منشأ انحراف در زنجیره توزیع سوخت ضروری است
پیامدهای وابستگی به نفت
مومنی تصریح کرد که بر اساس این الگو، اقتصاد ایران باید برای تأمین هزینه‌های خود به صادرات نفت و گاز وابسته بماند و نتواند ظرفیت‌های فناورانه و تولید صنعتی خود را گسترش دهد. این وابستگی به نفت، نه تنها موجب تضعیف صنعت داخلی می‌شود، بلکه به معنای از دست رفتن فرصت‌های اقتصادی برای افزایش تنوع در ساختار اقتصاد کشور است.
وی همچنین تأکید کرد که سیاست‌های تحریمی باید به عنوان ابزاری برای محدود کردن درآمدهای ارزی و همچنین جلوگیری از تغییر جایگاه ایران در تقسیم کار جهانی در نظر گرفته شوند. از این رو، تحلیل دقیق اهداف تحریم‌ها، می‌تواند به درک بهتری از چالش‌های اقتصادی و اجتماعی موجود کمک کند.
مومنی به این نکته اشاره کرد که تحریم‌کنندگان برای موفقیت در اعمال تحریم‌ها، باید طرف مقابل را بهتر از خود بشناسند. این موضوع به ویژه در مورد ایران که دارای تاریخچه‌ای پیچیده و غنی در زمینه اقتصادی و سیاسی است، اهمیت بیشتری می‌یابد. بنابراین، بررسی دقیق تحریم‌ها و اهداف آن‌ها می‌تواند به بهبود استراتژی‌های اقتصادی داخلی کمک کند.
بیشتر بخوانید: جیسون وارساپیدیس به‌عنوان مدیر عامل منطقه آسیا و اقیانوسیه DP World منصوب شد · صادرات نفت خام عراق به اردن به دلیل مسائل فنی متوقف شد
