بحران ناترازی سوخت به مرحلهای رسیده که اصلاح قیمتها را به ضرورتی گریزناپذیر تبدیل کرده است. با این حال، کارشناسان معتقدند که فقدان اعتماد میان دولت و جامعه، مانع اصلی هرگونه تغییر ساختاری است. این بنبست تنها با شفافیت در هزینهکرد درآمدها و زیرساختسازی برای خودروهای هیبریدی شکسته میشود.
ضرورت اصلاح قیمت حاملهای انرژی
به گزارش دبیرخانه انرژی، ناترازی در تولید و مصرف حاملهای انرژی در ایران، دیگر نه یک هشدار، بلکه یک واقعیت ملموس است که تمامی زنجیرههای تأمین و بودجه عمومی را تحتالشعاع قرار داده است. حمیدرضا صالحی، رئیس فدراسیون صادرات انرژی، با بیان اینکه اصلاح قیمت حاملهای انرژی نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی غیرقابل انکار است، ریشه اصلی مقاومت اجتماعی در برابر این اصلاحات را در «شکاف اعتماد» جستجو میکند.
بیشتر بخوانید: درآمد نفتی کشور ۱۱۰ درصد بودجه ۱۴۰۵ را محقق کرد
در طول دو دهه گذشته، قیمت سوخت به رغم رشد تورم عمومی، ثابت مانده و این عدم تغییر، نه تنها قاچاق سوخت را به صنعتی پرسود تبدیل کرده، بلکه مانع از بازسازی ناوگان نیز شده است. مردم اکنون نگرانند که افزایش قیمت نه برای بهینهسازی، بلکه ابزاری برای جبران کسری بودجه دولت باشد. تصوری که تا زمانی که دولت با زبانی صادقانه برنامه دقیق هزینهکرد درآمدهای حاصل از این اصلاحات را ارائه نکند، همچنان مانع بزرگی بر سر راه سیاستگذار خواهد بود.
چالشهای بینالمللی و ضرورت بازتعریف استراتژیها
وضعیت خاص بینالمللی و کاهش درآمدهای ارزی، دست دولت را برای تداوم روند واردات بنزین بسته است. در شرایطی که امکان واردات به دلیل محدودیتهای لجستیکی و اقتصادی به شدت دشوار شده، دیگر نمیتوان با مسکنهای موقت، ناترازی را مدیریت کرد. کارشناسان بر این باورند که اصلاحات باید به صورت تدریجی و با محوریت «اقناع عمومی» انجام شود. مردم باید در سود حاصل از این اصلاحات سهیم باشند.
مدلی مشابه با آنچه در فرانسه برای توسعه خودروهای برقی اجرا شد، میتواند مؤثر باشد. در این مدل، دولت بخشی از هزینه خرید خودروهای سبز را به عنوان مشوق به مردم پرداخت میکند تا انگیزه کافی برای گذار از خودروهای پرمصرف به خودروهای کممصرف ایجاد شود. همچنین، در کنار سیاستهای قیمتی، باید به سمت راهکارهای زیربنایی حرکت کرد.
یکی از کلیدیترین پیشنهادهای ارائه شده، بهرهگیری از روابط راهبردی با چین برای تأسیس خطوط تولید خودروهای هیبریدی در داخل کشور است. این اقدام نه تنها یک حرکت نمایشی نیست، بلکه یک «کارهای اساسی» برای کاهش مصرف سوخت از منبع است. اگر اصلاح قیمت سوخت با یک پیوست تکنولوژیک مانند تولید گسترده خودروهای هیبریدی همراه شود، مردم به جای احساس فشار اقتصادی، تغییر را در قالب یک «جهش رفاهی و تکنولوژیک» درک خواهند کرد.
شفافسازی در تمامی حاملهای انرژی (برق، گاز و بنزین) و ورود بخش خصوصی به زنجیره تأمین و تولید سوخت با هدف رقابتیسازی قیمت و ارتقای کیفیت، اضلاع دیگری هستند که میتوانند اعتماد خدشهدار شده را ترمیم کرده و مسیر گذار از بحران انرژی را هموار کنند.
بیشتر بخوانید: فرماندار قشم: حمله به کشتی تجاری ایرانی یک کشته و سه زخمی بر جای گذاشت · عربستان و کویت در صدر صادرات نفت، ایران همچنان در محاصره!
