کسری تولید بنزین نسبت به مصرف و مشکلات تأمین و توزیع سوخت، موجب ایجاد ناترازی در بازار بنزین ایران شده است. محدودیت واردات و برداشت از ذخایر سوخت نیز به این معضل دامن زده است. برای مقابله با این چالش، دولت از شهریور ۱۴۰۵، نرخ سوم بنزین را از پنج هزار به ۱۰ هزار تومان برای هر لیتر افزایش داد، در حالی که دو نرخ سهمیه‌ای بدون تغییر باقی مانده‌اند.
تأثیرات اجتماعی و اقتصادی ناترازی بنزین
کمبود بنزین در ایستگاه‌ها نه‌تنها هزینه‌های حمل‌ونقل را افزایش می‌دهد، بلکه پیامدهای اجتماعی و روانی نیز به دنبال دارد. این وضعیت موجب نگرانی مردم از افزایش قیمت سایر اقلام مصرفی می‌شود. از این رو، اصلاح قیمت بنزین باید با در نظر گرفتن وضعیت معیشتی و درآمدی خانوارها انجام گیرد.
بیشتر بخوانید: محمدجعفر قائم‌پناه: ضرورت تقویت زیرساخت‌ها و افزایش سهم گیلان از منابع
نقش سیاست‌های اقتصادی در اصلاح قیمت بنزین
مصطفی صفاری، کارشناس اقتصادی، بر لزوم تغییر در ساختار قیمت‌گذاری بنزین و خودرو تأکید دارد. در بسیاری از کشورها، قیمت سوخت بالاتر و قیمت خودرو پایین‌تر است و دولت‌ها با استفاده از مالیات بر کربن، بخشی از درآمدهای خود را تأمین می‌کنند. در ایران اما، برعکس این وضعیت حاکم است. بنابراین، سیاست‌گذاری در این حوزه باید با در نظر گرفتن معیشت خانوارها صورت گیرد.
صفاری همچنین به ضرورت کاهش هزینه حمل‌ونقل برای اقشار آسیب‌پذیر مانند دانشجویان و بازنشستگان اشاره کرد و گفت: "هم‌زمان با اصلاح قیمت سوخت، باید هزینه استفاده از حمل‌ونقل عمومی کاهش یابد تا فشار اقتصادی ناشی از افزایش قیمت‌ها جبران شود. "
این کارشناس تأکید کرد که سهمیه‌بندی به‌تنهایی یک راهکار بلندمدت برای مدیریت ناترازی بنزین نیست و توسعه حمل‌ونقل عمومی باید در دستور کار قرار گیرد. همچنین مقایسه قیمت بنزین در ایران با کشورهای دیگر بدون توجه به قدرت خرید مردم، نادرست است.
صفاری با اشاره به اصلاح نظام یارانه‌ای کشور، گفت: "یارانه‌ها باید به‌صورت هدفمند به اقشار کم‌درآمد پرداخت شوند. این سیاست باید هم‌زمان با اصلاح دستمزدها و ایجاد رشد اقتصادی پایدار دنبال شود تا به نتیجه مطلوب برسد. "
در نهایت، توسعه خودروهای برقی و هیبریدی به کاهش مصرف بنزین و آلودگی هوا کمک خواهد کرد. در این راستا، تغییرات در سیاست‌های مالیاتی و مقررات مربوط به تردد خودروها ضروری است.
بیشتر بخوانید: پروژه باد دریایی Revolution Wind Ørsted به بهره‌برداری کامل رسید · پزشکیان بر حذف یارانه پردرآمدها و اصلاح قیمت انرژی تأکید کرد
