صادرات نفت خام ایران در شهریور ماه به صفر رسیده است. بر اساس برآوردهای شرکت‌های ردیابی نفتکش، محموله‌های تازه‌ای از نفت خام ایران از زمان بازگشت محاصره دریایی آمریکا در ۲۳ تیر نتوانسته‌اند از تنگه هرمز عبور کنند و به چین، مهم‌ترین مشتری نفت ایران، برسند.
کاهش بارگیری نفت خام
شرکت‌های ردیابی نفتکش کپلر و ورتکسا در برآوردهای خود در اول سپتامبر اعلام کردند که بارگیری روزانه نفت ایران در مرداد به حدود ۲۲۰ تا ۲۵۵ هزار بشکه کاهش یافته است. این رقم در تیر ماه تقریباً ۷۴۰ هزار بشکه و در اسفند سال گذشته به دو میلیون بشکه در روز می‌رسید. با این حال، بارگیری به معنای صادرات موفق نیست و از ۲۵ اوت هیچ محموله‌ای از نفت خام ایران ثبت نشده است. این نخستین بار از آغاز داده‌های ردیابی این شرکت در سال ۲۰۱۳ است که صادرات نفت خام ایران برای یک ماه کامل به صفر می‌رسد.
بیشتر بخوانید: نفتکش متخلف در آب‌های جنوب تنگه هرمز با مین برخورد کرد
تأثیر بر درآمدهای ارزی دولت
کاهش صادرات نفت خام می‌تواند فشار بیشتری بر درآمدهای ارزی دولت وارد کند و تأمین کسری بودجه را دشوارتر کند. در ۲۸ مرداد، عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، نیز به این موضوع اشاره کرد و گفت که وصول درآمد نفتی در شرایط تحریمی و محاصره به شدت کاهش یافته است. برخی منابع می‌گویند که صادرات ایران در مرداد به ۲۰۰ هزار بشکه هم نرسیده است. همچنین، اگرچه صادرات برخی فرآورده‌ها از جمله گاز مایع همچنان ادامه دارد، اما این مقدار به هیچ وجه نمی‌تواند جایگزین نفت خام شود.
کاهش صادرات و بارگیری نفت خام، اگر ادامه پیدا کند، درآمد ارزی دولت را محدود خواهد کرد و تأمین منابع ریالی بودجه را نیز دشوارتر خواهد کرد. این وضعیت می‌تواند به افزایش فشار تورمی منجر شود، زیرا دولت ممکن است ناچار شود از منابع دیگری برای جبران کسری استفاده کند. در این شرایط، بانک مرکزی همچنان می‌تواند با عرضه ارز موجود و اولویت‌بندی واردات، نوسان بازار را برای مدتی مهار کند، اما نمی‌تواند با مداخله، جریان درآمدی را که دیگر وارد کشور نمی‌شود، جایگزین کند.
به طور کلی، بدون داده‌های شفاف درباره ذخایر واقعی قابل دسترس و میزان ارزی که عملاً به بازار عرضه می‌شود، نمی‌توان با دقت گفت که سیاست‌گذار ارزی چقدر قادر به دفاع از نرخ ارز است. اما با ادامه افت درآمد ارزی، توان بانک مرکزی برای تثبیت نرخ ارز در بلندمدت کاهش می‌یابد و احتمال اتکای بیشتر به کنترل تقاضا و سهمیه‌بندی افزایش می‌یابد.
بیشتر بخوانید: تحلیل خسارت‌های محدودیت گاز پتروشیمی‌ها در زمستان توسط سمانه غیبی · کاهش تحریم‌ها بر نفتکش‌های سایه‌ای در راستای تسهیل حمل‌ونقل نفت
