سمانه غیبی، کارشناس صنعت پتروشیمی، در تحلیل اخیر خود به بررسی خسارت‌های ناشی از محدودیت تأمین گاز در مجتمع‌های پتروشیمی در فصل زمستان پرداخت. او تصریح کرد که محاسبه خسارت ابتدا نیازمند تعیین میزان محدودیت گاز و تأثیر آن بر تولید است.
نقش گاز در تولید پتروشیمی
غیبی بیان کرد که گاز به‌عنوان خوراک اصلی در واحدهای متانول و مجتمع‌های اوره اهمیت بسزایی دارد. کمبود گاز می‌تواند تولید آمونیاک، ماده اولیه ساخت اوره، را به‌طور قابل‌توجهی محدود کند. وی افزود که کاهش ۳۰ درصدی گاز لزوماً به معنای افت ۳۰ درصدی تولید نیست و شرایط عملیاتی هر مجتمع تعیین‌کننده این مسأله است.
بیشتر بخوانید: ایران با وجود تحریم‌ها محموله‌های گاز مایع و سوخت هواپیما صادر می‌کند
محاسبات خسارت و جبران تولید
این کارشناس در ادامه توضیح داد که فرض کنیم یک مجتمع متانول با ظرفیت اسمی سالانه یک میلیون تن، با فعالیت کامل می‌تواند روزانه حدود ۲۷۴۰ تن تولید کند. اگر تولید آن به مدت ۱۵ روز نصف شود، حدود ۲۰ هزار و ۵۰۰ تن محصول کمتر تولید خواهد شد. با فرض قیمت ۲۵۰ دلار برای هر تن متانول، ارزش فروش بالقوه ازدست‌رفته حدود ۵ میلیون و ۱۰۰ هزار دلار خواهد بود. اما این رقم به‌عنوان زیان واقعی شرکت محاسبه نمی‌شود و باید هزینه‌های متغیر و دیگر هزینه‌های اضافی نیز مدنظر قرار گیرد.
غیبی همچنین خاطرنشان کرد که تفاوت ساختار هزینه‌ها و فرآیند تولید در مجتمع‌های مختلف می‌تواند منجر به آثار اقتصادی متفاوتی شود. به‌عنوان مثال، در مجتمع‌های اوره، محدودیت گاز می‌تواند ابتدا تولید آمونیاک و سپس اوره را تحت تأثیر قرار دهد و میزان افت تولید به شرایط عملیاتی واحد آمونیاک و ظرفیت تولید اوره بستگی دارد.
تأثیر تأخیر در تحویل و اعتماد خریداران
غیبی درباره تأثیرات تأخیر در تحویل محصول به خریداران خارجی هشدار داد و گفت که تکرار این تأخیرها می‌تواند اعتماد خریداران را کاهش دهد و موقعیت صادرکننده ایرانی را در مذاکرات قراردادی تضعیف کند. او تأکید کرد که برای محاسبه خسارت واقعی، باید چهار شاخص کلیدی هر مجتمع مشخص شود: میزان و مدت محدودیت گاز، تولید ازدست‌رفته، هزینه‌های اضافی توقف و راه‌اندازی و هزینه‌های ناشی از تأخیر در تعهدات فروش.
در پایان، غیبی بر اهمیت برنامه‌ریزی تولید بر اساس ظرفیت واقعی تأمین گاز تأکید کرد و گفت که محدودیت ناگهانی می‌تواند هزینه‌هایی ایجاد کند که با برنامه‌ریزی قابل پیشگیری هستند.
بیشتر بخوانید: عبور ۸ نفتکش ایرانی از محاصره دریایی آمریکا در خلیج عمان · Seascape Energy ۴۵% از قرارداد بهره‌برداری در مالزی را دریافت کرد
