ناترازی انرژی در ایران به چالشی دائمی بدل شده است که فراتر از مشکلات فصلی و مقطعی است. این معضل به گره‌ای کور در مسیر پایداری زیست شهری و اقتصاد ملی تبدیل شده و نیازمند توجه جدی به زیرساخت‌های انرژی و رویکردهای مدیریتی است.
چالش‌های موجود در تولید و مصرف انرژی
مقابله با ناترازی انرژی نیازمند اقدامات اساسی و جامع است که فراتر از شعارهای صرفه‌جویی باشد. در این راستا، ترویج استفاده از پنل‌های خورشیدی خانگی هرچند مؤثر است، اما نمی‌تواند پاسخگوی نیازهای روزافزون شبکه سراسری برق باشد. این اقدامات خرد مانند مسکن‌های ضعیف در برابر دردی عمیق هستند که به عدم توانایی نیروگاه‌ها در تولید برق و همچنین توسعه نامتوازن کشور برمی‌گردد.
بیشتر بخوانید: جواد نوفرستی: اتلاف نیمی از انرژی در ساختمان‌ها به دلیل عدم اجرای قوانین است
ساخت‌وسازهای شهری که بدون توجه به اصول مهندسی و معماری انجام می‌شوند، به هدر رفت انرژی منجر می‌شوند. بسیاری از ساختمان‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که اتلاف انرژی را افزایش می‌دهند و نیاز به تعمیرات و بهسازی‌های جدی دارند. در این شرایط، مصرف کمتر انرژی توسط شهروندان به تنهایی نمی‌تواند راهگشای مشکل باشد.
ضرورت همکاری و هم‌افزایی ملی
بزرگ‌ترین مانع در این میان، فرهنگ مدیریت جزیره‌ای و فقدان نگاه کل‌نگر است. نهادهای مختلف به جای همکاری، هر کدام در پی منافع خود هستند و این موضوع مانع از هم‌افزایی و اجرای پروژه‌های تحول‌آفرین می‌شود. برای خروج از این وضعیت، نیاز به یک وحدت رویه راهبردی و هماهنگی میان نهادهای مختلف است.
ایجاد مزارع خورشیدی بزرگ و تجمیع ظرفیت‌های تولید برق خورشیدی می‌تواند به عنوان یک راهکار مؤثر در جبران ناترازی انرژی مطرح شود. ایران با داشتن یکی از درخشان‌ترین کمربندهای تابشی جهان، ظرفیت بالایی برای تولید انرژی پاک دارد، اما بهره‌برداری مؤثر از این منابع نیازمند اصلاحات اساسی در ساختار مدیریت و تصمیم‌گیری است.
در نهایت، برای عبور از وضعیت کنونی، لازم است که نهادها به جای رها کردن بار مسئولیت بر دوش یکدیگر، به یکدیگر پیوسته و با هم یک نقشه راه مشترک برای تأمین انرژی پایدار و بهبود زیرساخت‌ها تدوین کنند. این موضوع می‌تواند به تضمین امنیت انرژی برای نسل‌های آینده کمک کند.
بیشتر بخوانید: مدیریت شهری تهران به کاهش مصرف سوخت و انرژی می‌پردازد · پیشنهاد GHD برای تأمین مالی حذف تجهیزات رهاشده دریایی
