ایران با ۲۷۸ میلیارد مترمکعب تولید گاز طبیعی، سومین کشور بزرگ تولیدکننده گاز جهان است. با این حال، در صادرات گاز، این کشور تنها کمتر از ۹ میلیارد مترمکعب در سال ۲۰۲۴ صادر کرده و در این زمینه در رتبه ۲۳ قرار دارد. این تناقض میان تولید و صادرات، حکایت از چالش‌های جدی در مسیر حضور ایران در بازار جهانی دارد.
چالش‌های صادرات گاز ایران
بر اساس آمار اوپک، ایران دومین دارنده بزرگ ذخایر اثبات‌شده گاز طبیعی جهان است، به‌ویژه در میدان پارس جنوبی که به‌عنوان بزرگ‌ترین میدان گازی جهان شناخته می‌شود. با این حال، مصرف داخلی گاز در ایران به‌طور قابل توجهی بالا است و در سال ۲۰۲۵ به ۲۷۱.۳ میلیارد مترمکعب خواهد رسید. این رقم معادل ۹۷ درصد از تولید قابل عرضه کشور است. وابستگی به گاز به‌ویژه در فصل‌های سرد به شدت افزایش می‌یابد و دولت را وادار می‌سازد تا برای تأمین نیاز مردم، صادرات را محدود کند.
بیشتر بخوانید: خسارت شدید محموله نفتکش Espirito Santos Express پس از آتش‌سوزی
موانع سرمایه‌گذاری و فناوری
تحریم‌های بین‌المللی نیز یکی از عوامل کلیدی در محدودیت صادرات گاز ایران به شمار می‌رود. این تحریم‌ها مانع از جذب سرمایه‌گذاری خارجی و تأمین تجهیزات و فناوری‌های پیشرفته مورد نیاز برای توسعه میدان‌های گازی و تأسیسات صادرات LNG می‌شوند. در حال حاضر، ایران برای صادرات گاز خود به خطوط لوله و کشورهای همسایه وابسته است که این امر، تعداد خریداران بالقوه را محدود می‌کند.
مقایسه با قطر، که روی همان میدان مشترک گازی قرار دارد، نشان‌دهنده تفاوت‌های بارز در قابلیت‌های صادراتی است. قطر با تولید کمتر از ایران، بیش از ۲۱ برابر ایران گاز صادر کرده است. به‌عبارت دیگر، این کشور توانسته منابع گاز خود را به کالایی برای بازار جهانی تبدیل کند.
در نتیجه، ایران با وجود ذخایر و ظرفیت تولید بالا، هنوز نتوانسته است به شکل مؤثری در بازار جهانی گاز حضور پیدا کند. تا زمانی که چالش‌های اقتصادی، زیرساختی و فناوری حل نشوند، این وضعیت تغییر نخواهد کرد.
بیشتر بخوانید: کشتی کانتینربر CONTSHIP JET در دریای سیاه غرق شد · نفت و گاز اوکراین و آمریکا توافق همکاری امضا کردند
