ایران با تقویت موقعیت خود در تنگه هرمز و بابالمندب، اهرمهای جدیدی برای تأثیرگذاری بر بازار انرژی جهانی در اختیار دارد. تنگه هرمز در شرق و بابالمندب در غرب، دو آبراه باریک با فاصله بیش از دو هزار کیلومتر از یکدیگر هستند که اختلال در هرکدام میتواند بازارهای جهانی انرژی و تجارت دریایی را تحت تأثیر قرار دهد.
تنگه هرمز؛ اهرم اصلی ایران
تنگه هرمز بهعنوان مهمترین اهرم مستقیم ایران شناخته میشود. طبق دادههای اداره اطلاعات انرژی آمریکا، در سهماهه پایانی سال ۲۰۲۵، روزانه بهطور متوسط ۲۱ میلیون و ۶۰۰ هزار بشکه نفت خام و فرآوردههای نفتی از تنگه هرمز عبور میکرد. این میزان معادل حدود یکپنجم مصرف جهانی نفت و بیش از یکچهارم تجارت دریایی نفت جهان بود. با این حال، بحران سال ۲۰۲۶ نشان داد که این تهدید تا چه اندازه واقعی است. حجم نفت عبوری از هرمز در سهماهه دوم ۲۰۲۶ به تنها ۴.۹ میلیون بشکه سقوط کرد و این مسئله تأثیر عمیقی بر اقتصاد جهانی داشت.
بیشتر بخوانید: توجه به چالشهای تأمین سوخت معادن خراسان رضوی در برنامه هفتم توسعه
بابالمندب و نفوذ حوثیها
در سوی دیگر، تنگه بابالمندب قرار دارد که به دلیل موقعیت استراتژیکش، بر قیمت و امنیت انرژی تأثیرگذار است. بر اساس برآوردهای موجود، حدود ۷ درصد نفت جهان از این تنگه عبور میکند. حوثیها در روزهای اخیر با تصرف بندر مخا و رسیدن به جزیره پریم، توانستهاند موقعیت خود را در بابالمندب تقویت کنند و تهدیدات جدیدی برای کشتیرانی بینالمللی ایجاد کنند.
تحولات اخیر نشان میدهد که حوثیها قادرند با ایجاد اختلال در کشتیرانی بینالمللی، تأثیر قابل توجهی بر جریان انرژی جهانی بگذارند. این در حالی است که ایران با حمایت از حوثیها، نفوذ خود را در این منطقه گسترش داده است. این رابطه عمیق نشاندهنده اهمیت استراتژیک این دو تنگه برای ایران و تأثیر آن بر بازار انرژی جهانی است.
در نهایت، با توجه به تحولات اخیر، این سؤال مطرح میشود که اگر ایران بتواند بر هر دو تنگه فشار وارد کند، چه تأثیری بر جریان انرژی و تجارت جهانی خواهد داشت؟
بیشتر بخوانید: هجوم حوثیها به موکا: نقش پررنگ سپاه پاسداران در تسلیح و مشاوره · کاهش عبور کشتیها از تنگه هرمز به پایینترین سطح ۱۰ روز اخیر
