گزارش هفته: گروه هفت آزادسازی ۱۰۰ میلیون بشکه نفت و گازوئیل را تصویب کرد — ۱۷ مهر ۱۴۰۵

گروه هفت با هدف کاهش قیمت سوخت، آزادسازی ۱۰۰ میلیون بشکه نفت خام و گازوئیل را تصویب کرد. این تصمیم در پی افزایش قیمت‌ها به‌دنبال تنش‌های بین آمریکا و ایران و وابستگی اروپا به گازوئیل آمریکا اتخاذ شده است.

در همین راستا، تنگه هرمز شاهد افزایش حملات به نفتکش‌ها بوده و نفتکش «سیدنی» تحت تحریم‌ها در حال حرکت به سمت مقصدی ناشناس است. همچنین، پتروbras از کشف لایه جدید نفتی در سواحل آماپا خبر داد که می‌تواند به افزایش دانش دربارهٔ پتانسیل اکتشافی این منطقه کمک کند.

بیشتر بخوانید: افزایش قیمت نفت و نرخ نفتکش‌ها پس از حملات اخیر ایران در خلیج فارس

تحولات مهم انرژی و سرمایه‌گذاری در هفته گذشته

در هفته گذشته، گروه هفت (G۷) با آزادسازی ۱۰۰ میلیون بشکه نفت خام و گازوئیل به منظور کاهش قیمت سوخت موافقت کرد. این تصمیم در پی افزایش قیمت‌ها ناشی از تنش‌های موجود بین آمریکا و ایران و همچنین وابستگی فزاینده اروپا به گازوئیل آمریکا اتخاذ شد. آزادسازی ذخایر به‌صورت هماهنگ و با همکاری آژانس بین‌المللی انرژی انجام خواهد شد و به‌طور تدریجی طی چهار ماه پیش‌بینی شده است. این اقدام شامل حجم قابل‌توجهی از گازوئیل در ۲۰ روز نخست خواهد بود و گروه هفت تأکید کرده است که هیچ محدودیتی برای صادرات انرژی میان کشورهای عضو این گروه اعمال نخواهد شد.

در این میان، دولت دونالد ترامپ به‌منظور کنترل قیمت سوخت فشار بر اروپا را افزایش داده و هشدار داده که عدم همکاری می‌تواند به ممنوعیت صادرات گازوئیل از آمریکا منجر شود. با توجه به وابستگی روزافزون اروپا به گازوئیل آمریکا، هرگونه محدودیت در این زمینه می‌تواند هزینه‌های سنگینی بر این کشورها تحمیل کند. آزادسازی ۱۰۰ میلیون بشکه نفت و گازوئیل می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر بازار انرژی داشته باشد و به‌ویژه در آستانه زمستان که تقاضا برای گازوئیل و دیگر فرآورده‌های پالایشی معمولاً افزایش می‌یابد، به کاهش فشار بر بازار کمک کند.

از طرف دیگر، ترامپ همچنین برنامه‌های سرمایه‌گذاری ۲۰۰ میلیارد دلاری کره جنوبی در پروژه LNG آلاسکا را اعلام کرده است. این سرمایه‌گذاری به‌ویژه بر روی یک خط لوله به طول ۵۴ میلیارد دلار برای پروژه LNG در آلاسکا متمرکز است. پروژه LNG در آلاسکا به‌منظور فرآوری و انتقال گاز طبیعی مایع طراحی شده و شامل ساخت یک تأسیسات مایع‌سازی در بندر نیکیسکی با ظرفیت پردازش و ذخیره‌سازی تا ۲۰ میلیون تن LNG در سال است. با این حال، این پروژه با چالش‌ها و ابهامات زیادی مواجه است و مقامات کره جنوبی به‌سرعت اعلام کردند که برخی از جزئیات هنوز نهایی نشده است.

توافق تجاری بین ایالات متحده و کره جنوبی همچنین شامل ۸.۴ میلیارد دلار برای پروژه‌ای به‌منظور استخراج نفت از یک میدان نفتی قدیمی است که با واکنش‌های متفاوتی از سوی مقامات کره جنوبی مواجه شده است. پروژه LNG آلاسکا از زمان طراحی آن، که به دهه‌ها قبل برمی‌گردد، با موانع متعددی روبرو بوده و به‌نظر می‌رسد که این سرمایه‌گذاری جدید می‌تواند تحولی در روند آن ایجاد کند. در نهایت، تحولات اخیر در بازار انرژی و سرمایه‌گذاری‌های بین‌المللی نشان‌دهنده تلاش‌ها برای مدیریت قیمت‌ها و تأمین نیازهای انرژی در شرایط فعلی است.

تغییرات در عرصه انرژی؛ از حملات به نفتکش‌ها تا افزایش تحویل گاز

در هفته‌ای که گذشت، تنگه هرمز شاهد افزایش حملات به نفتکش‌ها بود که تعداد این حملات را به شش مورد رساند. این حملات به وضوح در ارتباط با تنش‌های میان ایالات متحده و ایران قرار دارد و در این میان، دو نفتکش در تاریخ‌های مختلف هدف قرار گرفتند. این حوادث در حالی رخ می‌دهد که مذاکرات میان دو کشور در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل بی‌نتیجه مانده است. به گزارش‌ها، در این مدت ۱۱۰ حادثه مستقیم مرتبط با منازعه ثبت شده است.

نفتکش «کازیمه III» متعلق به شرکت نفتکش کویت، در حال عبور از تنگه هرمز به آتش‌سوزی دچار شد و یک نفتکش دیگر نیز در حال خروج از این تنگه با مشکلات مشابهی مواجه گردید. در این راستا، منابع آمریکایی از اعزام یک گروه ضربت دریایی و حدود ۹۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ سرباز به منطقه خبر داده‌اند. این تحرکات نظامی می‌تواند به عنوان فرصتی برای ایالات متحده برای تجدید عملیات تهاجمی در صورت تصمیم‌گیری مقامات این کشور به شمار رود.

از سوی دیگر، در شرایطی که ایران تحت فشارهای اقتصادی و تحریم‌ها قرار دارد، درآمد نفتی این کشور به شدت کاهش یافته و تولید نفت نیز کاهش یافته است. این بحران موجب شده که ایران به ذخیره‌سازی نفت در مناطق دورتر از خلیج فارس روی آورد، در حالی که هیچ‌یک از نفتکش‌های بزرگ این کشور از زمان ازسرگیری محاصره به خلیج فارس نرسیده‌اند. طبق گزارش فرماندهی مرکزی ایالات متحده، تا تاریخ ۳۰ سپتامبر، ۱۲۵ کشتی در جریان اجرای محاصره مجدداً هدایت شده‌اند.

در کنار این تحولات، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران اعلام کرد که در شش ماهه نخست سال جاری، تحویل گاز به صنایع کشور به یک میلیارد مترمکعب افزایش یافته است. این افزایش در حالی صورت گرفته که تولید گاز در میدان پارس جنوبی با کاهش مواجه شده است. این اقدام به منظور پایداری در تامین سوخت نیروگاه‌ها و صنایع کشور انجام شده و نشان‌دهنده تلاش‌های این شرکت برای مدیریت منابع و بهینه‌سازی مصرف گاز است.

کاهش تولید گاز در پارس جنوبی به دلایل مختلف، از جمله مسائل فنی و نیاز به تعمیرات، به وجود آمده است. با این حال، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران به تمهیدات ویژه‌ای که برای تأمین سوخت پایدار در فصل‌های سرد سال اتخاذ شده است، اشاره کرد. صنایع مختلف از جمله پتروشیمی، فولاد و سیمان به گاز به عنوان یکی از منابع اصلی سوخت خود وابسته هستند و این تحولات به کمک به پایداری فعالیت‌های صنعتی کشور کمک خواهد کرد. برنامه‌های آتی شرکت ملی گاز برای افزایش تولید گاز و استفاده بهینه از منابع موجود نیز از دیگر نکات قابل توجه است.

تحلیل تحرکات نفتکش سیدنی و آزادسازی ذخایر گروه هفت

محموله‌ای از نفتکش «سیدنی» که تحت تحریم‌های بین‌المللی قرار دارد، در حال حرکت به سمت مقصدی ناشناس است. این نفتکش که در تاریخ ۱۵ اکتبر ۲۰۲۳ بارگیری شده، با بار ۷۰۰ هزار بشکه نفت خام از بندر «بندرعباس» ایران، در تلاش است تا با دور زدن تحریم‌ها، مسیر خود را به گونه‌ای تنظیم کند که ردیابی آن دشوار باشد. این اقدام، یک استراتژی رایج در میان نفتکش‌های تحت تحریم است که سعی در اجتناب از شناسایی و توقیف دارند.

مسیر این نفتکش به گونه‌ای انتخاب شده است که از تنگه‌ها و آبراه‌های تحت نظارت بین‌المللی دور باشد. تحلیل‌گران بر این باورند که این تحرکات می‌تواند نشان‌دهنده‌ی تلاش ایران برای حفظ صادرات نفت خود در شرایط سخت تحریم‌ها باشد. در صورت ادامه این روند، ممکن است شاهد تغییراتی در عرضه و قیمت‌های جهانی نفت باشیم، به ویژه در بازارهایی که به نفت خام ایران وابسته هستند. نفتکش «سیدنی» به عنوان نمادی از تلاش‌های ایران برای دور زدن تحریم‌ها، مورد توجه کارشناسان و تحلیل‌گران قرار گرفته و می‌تواند به عنوان یک مطالعه موردی برای بررسی استراتژی‌های ایران در مواجهه با تحریم‌ها تلقی شود.

در همین حال، گروه هفت (G۷) به آزادسازی تا ۱۰۰ میلیون بشکه از ذخایر اضطراری نفت و دیزل در چهار ماه آینده اقدام خواهد کرد. این تصمیم به منظور کاهش فشارهای ناشی از افزایش قیمت سوخت در میان نگرانی‌های سیاسی و اقتصادی اتخاذ شده است. امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه و رئیس فعلی گروه هفت، اعلام کرده که این آزادسازی تحت هماهنگی آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) انجام خواهد شد. هدف اصلی این اقدام، کاهش قیمت‌ها و جلوگیری از افزایش بیشتر بهای سوخت است که در پی جنگ‌ها در ایران و اوکراین به شدت افزایش یافته است.

این اقدام در پی تهدیدات ایالات متحده مبنی بر ممنوعیت صادرات دیزل به کشورهای اروپایی انجام می‌شود. ایالات متحده اخیراً اعلام کرده است که اگر کشورهای اروپایی اقدام به آزادسازی بیشتر منابع خود نکنند، ممکن است با این ممنوعیت مواجه شوند. آزادسازی ذخایر نفتی گروه هفت به احتمال زیاد شامل بشکه‌هایی است که در آزادسازی قبلی در ماه مارس در دسترس قرار نگرفته‌اند. این وضعیت به دنبال افزایش تقاضا و کاهش عرضه، فشار بیشتری به روی قیمت‌ها وارد کرده است.

با توجه به جنگ‌ها در ایران و اوکراین و کاهش تولید نفت، گروه هفت به این نتیجه رسیده است که آزادسازی ذخایر نفتی ضروری است. این آزادسازی به احتمال زیاد می‌تواند به کاهش قیمت‌ها در بازارهای جهانی کمک کند و به کشاورزان و صنایع وابسته به سوخت کمک شایانی نماید.

تحولات جدید در اکتشاف نفتی و حملات به تأسیسات عربستان سعودی

در هفته‌ای که گذشت، پتروbras، شرکت دولتی انرژی برزیل، از کشف لایه جدیدی از نفت در بلوک FZA-M-۵۹ واقع در سواحل آماپا خبر داد. این کشف در چاه Morpho (۱-BRSA-۱۴۰۵-APS) و در عمق ۲۸۸۶ متری زیر سطح آب انجام شده است. این اکتشاف جدید پس از شناسایی هیدروکربن‌ها در این چاه اکتشافی در حوضه رسوبی دهانه رود آمازون و با استفاده از دکل حفاری Foresea ODN II (NS-۴۲) به وقوع پیوسته است. ادامه حفاری در این چاه که به منظور ارزیابی لایه‌های عمیق‌تر صورت گرفته، منجر به شناسایی این لایه جدید نفتی شده است.

پتروbras تأکید کرده است که این کشف جدید به افزایش دانش دربارهٔ پتانسیل اکتشافی این منطقه کمک خواهد کرد و اطلاعات اضافی برای ارزیابی سیستم‌های نفتی و پتانسیل منابع حوضه رسوبی Foz do Amazonas فراهم می‌آورد. تحلیل‌ها در حال حاضر ادامه دارد و اطلاعات جمع‌آوری‌شده به‌زودی با تجزیه و تحلیل‌های آزمایشگاهی و داده‌های به‌دست‌آمده از حفاری یکپارچه خواهد شد. همچنین، کیفیت خوب نفت کشف‌شده در ماه اوت نیز تأیید شده و پتروbras قصد دارد فعالیت‌های حفاری در چاه را تکمیل کرده و به ارزیابی لایه‌های شناسایی‌شده بپردازد. این اقدام، هم‌راستا با استراتژی بلندمدت پتروbras در تجدید ذخایر نفت و گاز از طریق اکتشاف مرزهای جدید است و به تأمین تقاضای انرژی کشور کمک خواهد کرد.

در سوی دیگر، مخازن سوخت پالایشگاه آرامکو در ریاض، پایتخت عربستان سعودی، در تاریخ اخیر هدف حملات هوایی نیروهای مسلح یمن قرار گرفتند. این حملات به آتش‌سوزی گسترده در این تأسیسات منجر شده و تصاویر ماهواره‌ای جدید حاکی از شدت خسارات وارده هستند. این وضعیت نشان‌دهنده تأثیرات منفی جنگ یمن بر زیرساخت‌های انرژی عربستان سعودی است. این حملات به‌ویژه در ماه‌های اخیر شدت گرفته و به نظر می‌رسد که هدف آن‌ها تضعیف زیرساخت‌های انرژی عربستان باشد. تصاویر منتشر شده نشان می‌دهند که مخازن سوخت پالایشگاه آرامکو به شدت آسیب دیده و آتش‌سوزی‌های ناشی از این حملات همچنان در حال شعله‌ور شدن هستند.

این حملات می‌تواند پیامدهای جدی برای بازار نفت جهانی داشته باشد، زیرا عربستان سعودی به عنوان یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان نفت، نقش کلیدی در تأمین انرژی جهانی ایفا می‌کند. هرگونه اختلال در تولید و صادرات نفت این کشور می‌تواند به افزایش قیمت‌ها در بازار جهانی منجر شود. همچنین، این حملات ممکن است واکنش‌های نظامی و سیاسی از سوی عربستان و متحدانش را به همراه داشته باشد که می‌تواند تنش‌ها را در منطقه افزایش دهد. با توجه به وضعیت کنونی، احتمال دارد عربستان سعودی تصمیم به اتخاذ تدابیر بیشتری برای حفاظت از تأسیسات نفتی خود بگیرد.

تحولات اخیر در ریاض و حملات به پالایشگاه آرامکو، نشان‌دهنده پیچیدگی‌های جنگ یمن و تأثیرات آن بر بازار جهانی نفت است. این وضعیت به‌ویژه در شرایطی که بازار نفت تحت تأثیر تحریم‌ها و بحران‌های جهانی قرار دارد، می‌تواند به چالش‌های جدیدی برای ثبات اقتصادی و سیاسی در منطقه منجر شود. به‌طور کلی، همزمانی کشف جدید نفتی پتروbras و حملات به تأسیسات عربستان سعودی، نشان‌دهنده تحولات متضاد در بازار انرژی جهانی است که نیازمند توجه و تحلیل دقیق است.

جمع‌بندی

هفته‌ای پرتنش در عرصه انرژی رقم خورد که با آزادسازی ذخایر نفتی توسط گروه هفت و افزایش حملات به نفتکش‌ها در تنگه هرمز همراه بود. این تحولات نشان‌دهندهٔ چالش‌های موجود در بازار انرژی و تلاش‌های ایران برای حفظ صادرات نفت در شرایط سخت تحریم‌ها است.

بیشتر بخوانید: عربستان سعودی در حال مذاکره برای قراردادهای بلندمدت بارگیری نفت در خارج از تنگه هرمز · تجارت افغانستان و ایران به سه میلیارد دالر رسید