تجارت افغانستان و ایران در کمتر از پنج سال گذشته به طرز چشمگیری افزایش یافته و به سه میلیارد دالر رسیده است. این افزایش در واقع تنها شامل صادرات ایران به افغانستان می‌شود و مقام‌های طالبان و ایران برنامه دارند تا حجم تجارت میان دو کشور را به ۱۰ میلیارد دالر برسانند.
سفر هیأت ایرانی به کابل
هیأتی از مجلس ایران به ریاست محسن زنگنه، رئیس کمیسیون ویژه حمایت از تولید، به کابل سفر کرده و در دیدار با نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت طالبان، درباره افزایش مبادلات تجاری دو کشور گفت‌وگو کرده‌اند. با وجود عدم اشاره به زمان‌بندی مشخص برای دستیابی به هدف ۱۰ میلیارد دالری، گزارش‌ها نشان می‌دهند که دو طرف دستیابی به این هدف را در یک دوره سه‌ساله دنبال می‌کنند.
بیشتر بخوانید: توسعه برنامه رزرو عبور در کانال پاناما برای فصل خشک ۲۰۲۷
تسهیلات مرزی و برنامه‌های مشترک
ایران برای تسهیل در تجارت با افغانستان، برخی تسهیلات مرزی را فراهم کرده و مقام‌های این کشور اعلام کرده‌اند که بخشی از فعالیت‌های مرزی با افغانستان به‌صورت ۲۴ ساعته انجام خواهد شد. در همین راستا، دو طرف درباره برنامه‌های مشترک صنعتی، ایجاد پارک صنعتی ویژه در افغانستان، توسعه همکاری‌ها از طریق بندر چابهار، راه‌اندازی پالایشگاه مواد نفتی و افزایش حجم تجارت تا سقف ۱۰ میلیارد دالر گفت‌وگو کرده‌اند.
آمارها نشان می‌دهند که صادرات ایران به افغانستان از یک میلیارد و ۳۲ میلیون دالر در سال ۱۴۰۰ به سه میلیارد و ۶۶۸ میلیون دالر در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است. در حال حاضر، افغانستان بیشترین واردات خود را از ایران انجام می‌دهد و کالاهای صادراتی شامل نفت و گاز، مواد ساختمانی، فرش، مواد خوراکی، وسایل الکترونیکی و شوینده‌ها است.
کسری تجاری و چالش‌های صادرات افغانستان
کسری تجاری در روابط ایران و افغانستان به طرز قابل توجهی مشهود است. بر اساس آمار اداره احصائیه، افغانستان در سال ۱۴۰۴ تنها ۵۲ میلیون دالر به ایران صادرات داشته که نشان‌دهنده کسری تجاری به سود ایران است. اقلام صادراتی افغانستان به ایران شامل پنبه، پیاز، انجیر، زعفران، نوشابه، گیاهان طبی و مواد معدنی است.
محسن زنگنه در یک نمایشگاه در کابل به این موضوع اشاره کرد که صادرات افغانستان به ایران تنها محدود به کالا نیست و اشتغال کارگران افغان در ایران نیز به‌عنوان خدمات صادراتی افغانستان به حساب می‌آید. با توجه به وضعیت مرزها و مسدودیت‌های موجود، صادرات افغانستان به ایران در یک سال اخیر کاهش یافته است.
تأثیرات اقتصادی و آینده تجارت
با وجود اینکه ایران در حال افزایش تجارت خود با افغانستان است، این کشور تحت تحریم‌های اقتصادی شدید آمریکا و غرب قرار دارد. به نظر می‌رسد که از آنجا که افغانستان تحت کنترل طالبان، کمتر تحت نفوذ تحریم‌ها قرار دارد، این فرصت مناسبی برای افزایش روابط تجاری دو کشور به شمار می‌رود. انسداد مرزهای پاکستان نیز بر وضعیت تجاری دو کشور تأثیر گذاشته و منجر به تغییر در مسیرهای تجاری شده است.
افزایش تجارت با ایران می‌تواند به تأمین کالای موردنیاز بازار افغانستان کمک کند، اما با توجه به وضعیت تورمی در ایران، احتمال دارد که کالاهای ایرانی با قیمت بالاتری نسبت به کالاهای پاکستانی وارد بازار افغانستان شوند.
بیشتر بخوانید: کانال پاناما برنامه تخصیص جدیدی برای قفل‌های نئوپاناماکس و پاناماکس اعلام کرد · IOB Co. Ltd. به‌عنوان بازیگر جدید در حمل‌ونقل LNG قطب شمال شناخته می‌شود
