کاهش رشد اقتصادی کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس در سال ۲۰۲۶ به ۱.۳ درصد، نشانه‌ای از آسیب‌پذیری شدید این کشورها در برابر تحولات منطقه‌ای است. جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل علیه ایران و بسته شدن تنگه هرمز به‌عنوان گلوگاه انرژی جهانی، تأثیرات عمیقی بر اقتصاد این کشورها گذاشته است.
تأثیرات اقتصادی ناشی از بسته شدن تنگه هرمز
حدود ۲۰ درصد انرژی جهان و بخش عمده نفت و گاز مایع کشورهای حوزه خلیج فارس از تنگه هرمز صادر می‌شود. طبق گزارش شورای آتلانتیک، حدود یک‌سوم تجارت دریایی نفت خام جهان و ۱۳ درصد تجارت مواد شیمیایی دریایی از این تنگه عبور می‌کند. در پی جنگ اخیر، بسته شدن این تنگه ضربه مهلکی به شالوده اقتصادی منطقه وارد کرده و به‌ویژه کشورهای مانند کویت و قطر که وابستگی بیشتری به صادرات نفتی دارند، از این بحران آسیب دیده‌اند.
بیشتر بخوانید: HMM سرمایه‌گذاری ۱.۶ میلیارد دلاری در ۱۲ کشتی کانتینری را تأیید کرد
روند رو به کاهش رشد و آسیب‌پذیری اقتصادی
بانک جهانی در گزارش آوریل ۲۰۲۶ پیش‌بینی کرده است که رشد اقتصادی کل کشورهای خلیج فارس در سال ۲۰۲۶ به ۱.۳ درصد کاهش خواهد یافت. این کاهش نسبت به پیش‌بینی‌های قبلی، ۳.۱ واحد درصد افت داشته و کشورهای کویت، قطر و بحرین با رشد منفی در این سال مواجه خواهند شد. به‌طوری‌که کویت با رشد منفی ۶.۴ درصد و قطر با رشد منفی ۵.۷ درصد در این بین بدترین عملکرد را ثبت خواهند کرد.
در عوض، کشورهای امارات و عربستان با رشد مثبت، اما کاهش‌یافته، به‌نظر می‌رسد توانسته‌اند بخشی از صادرات نفتی خود را از طریق خطوط لوله جایگزین دور بزنند. این در حالی است که بحرین با نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی ۱۴۷ درصد، آسیب‌پذیرترین اقتصاد منطقه به شمار می‌رود.
به‌طور کلی، این تحولات نشان‌دهنده شکنندگی ساختاری اقتصاد کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس است که همچنان به نفت و گاز وابسته‌اند. طبق داده‌های صندوق بین‌المللی پول، قیمت سر به سر نفت مورد نیاز برای توازن بودجه در این کشورها نشان می‌دهد که آنها حتی پیش از جنگ نیز در برابر نوسانات قیمت نفت آسیب‌پذیر بوده‌اند.
بیشتر بخوانید: رضا سپهوند: روزانه حدود ۲ میلیون لیتر بنزین در تهران قاچاق می‌شود · ایران در حال صادرات گاز مایع و سوخت هواپیما با وجود تحریم‌ها
