وزارت خزانه‌داری آمریکا پنجشنبه ۹ مهر ۱۴۰۲ (برابر با ۱ اکتبر ۲۰۲۳) تحریم‌های جدیدی علیه بانک «وی‌تی‌بی» روسیه و شبکه‌ای مرتبط با آن به نام «ای۷» وضع کرد. این اقدام به دلیل نقش این شبکه در دور زدن تحریم‌ها و تسویه مبادلات تجاری با ارزهای ملی دو کشور صورت گرفت.
دور زدن تحریم‌ها با سامانه‌های جدید
به گفته وزارت خزانه‌داری، عوامل مرتبط با شبکه ای۷ سازوکاری برای پول‌شویی و دور زدن تحریم‌ها ایجاد کرده بودند که با فعالیت‌های مالی غیرقانونی روسیه ارتباط داشت. همچنین، این وزارتخانه اعلام کرد که حکومت ایران از این سازوکار برای انتقال پول، شامل درآمد حاصل از فروش نفت و منابع مالی برای خرید تسلیحات استفاده می‌کرد.
بیشتر بخوانید: پاسخ آمریکا به پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه هرمز
سهم مبادلات تجاری و ادعاهای جمهوری اسلامی
دولت‌های جمهوری اسلامی و روسیه سال‌هاست که اصرار دارند به دلار نیازی ندارند. با این حال، واقعیت‌های تجاری نشان می‌دهد که سهم واقعی مبادلات تجاری دو کشور با ارزهای ملی، به‌خصوص روبل و ریال، کمتر از ادعاهای رسمی است. سند داخلی که در سپتامبر ۲۰۲۴ (برابر با شهریور و مهر ۱۴۰۳) تصویب شد، سهم واقعی را ۶۸ درصد تعیین کرده و هدف‌گذاری آن برای سال ۲۰۲۶ (سال جاری) را ۷۱ درصد قرار داده است.
آمارهای تجارت دوجانبه در سال ۲۰۲۳ (عمدتا منطبق با سال ۱۴۰۲ خورشیدی) حدود چهار میلیارد دلار نشان می‌دهند که شامل ۲.۷ میلیارد دلار صادرات روسیه و ۱.۳ میلیارد دلار صادرات ایران بوده است. به‌علاوه، بانک مرکزی روسیه در سال ۲۰۲۳ مشکلات ارزهایی مانند ریال را ذکر کرده و این ارزها را «اغلب تبدیل‌ناپذیر» توصیف کرده است.
توافق‌های مبادله‌ای و تحولات آینده
روسیه و ایران همچنین به توافق‌های مبادله انرژی پرداخته‌اند و تحویل فرآورده‌های نفتی در قالب مبادله پایاپای تا اواخر سال ۲۰۲۲ (برابر با پاییز و زمستان ۱۴۰۱) آغاز شده بود. این در حالی است که اختلافات میان آمارهای رسمی و واقعیت‌های تجاری نشان‌دهنده عدم توازن در تجارت دو کشور است.
مسکو همچنین سیاست تهاتر را به عنوان یک روش رسمی برای مبادلات تجاری با ایران اتخاذ کرده است. وزارت اقتصاد روسیه در سال ۲۰۲۳ یک دستورالعمل دولتی برای قراردادهای تهاتری منتشر کرد که به گفته کارشناسان، ایران تنها شریک تجاری این کشور است که سهم قابل توجهی از مبادلات با آن را به این روش انجام می‌دهد.
بیشتر بخوانید: چالش‌های مدرنیزه‌سازی سیستم کنترل کشتی توسط مهندسی مک‌کلاگ · کشف بیش از ۴ میلیون لیتر سوخت قاچاق در بوشهر
