واردات گاز از روسیه به‌عنوان یکی از اقدامات کلیدی جمهوری اسلامی ایران برای مقابله با ناترازی انرژی در فصل سرد سال ۱۴۰۵ در حال انجام است. این تلاش‌ها همزمان با سفر رئیس‌جمهور و سرپرست وزارت نفت به مسکو برای شرکت در نشست مجمع کشورهای صادرکننده گاز (GECF) صورت می‌گیرد. ناترازی گاز در کشور با توجه به نزدیکی فصل سرما به یکی از چالش‌های اساسی تبدیل شده و کارشناسان به‌دنبال تدابیر فوری برای رفع این معضل هستند.
پیشینه همکاری‌های انرژی ایران و روسیه
بررسی تاریخچه مذاکرات بین تهران و مسکو نشان می‌دهد که پایه‌های فنی و حقوقی این همکاری پیش‌تر پی‌ریزی شده است. در بهمن‌ماه سال ۱۴۰۴، محسن پاک‌نژاد، وزیر وقت نفت، از امضای سند نهایی و مجموعه‌ای از تفاهم‌های مشترک در نشست کمیسیون مشترک همکاری‌های اقتصادی ایران و روسیه خبر داد. وی تصریح کرد که کارگروه‌های تخصصی موفق به تنظیم سند جامع نهایی شده‌اند و این امر به‌عنوان یک پیشرفت اساسی در شرایط بین‌المللی کنونی ارزیابی می‌شود.
بیشتر بخوانید: افزایش ۶۶ درصدی نرخ گاز واحدهای احیا در صنعت فولاد ایران
جزییات قرارداد و وضعیت مذاکرات
سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، نیز در اظهارات خود به جزئیات مذاکرات مرتبط با قرارداد موسوم به "ژنرال فریم‌ورک" اشاره کرد و تأکید کرد که مذاکرات به مرحله نهایی رسیده است. تمامی محورهای تخصصی، شامل ابعاد فنی و مقررات حقوقی، در کارگروه مشترک تکمیل شده و تنها تعیین قیمت نهایی و توافق بر سر سازوکار تسویه مالی باقی‌مانده است. به‌گفته توکلی، فرایند ورود گاز در قالب دو فاز ۵۵۰ واحدی سازماندهی شده و یک قرارداد اجرایی کوتاه‌مدت برای تست فنی و سنجش شیوه پرداخت در آستانه نهایی‌شدن قرار دارد.
کارشناسان بر این باورند که فعال‌سازی و تقویت واردات گاز از همسایگان شمالی ایران، از جمله روسیه و ترکمنستان، می‌تواند به رفع دغدغه‌های فصل سرما کمک کند. تأمین پایدار سوخت برای نیروگاه‌ها و صنایع و همچنین گرمایش بخش خانگی از جمله اهداف این رویکرد است. این اقدام می‌تواند به‌عنوان یک راهبرد فوری برای جلوگیری از خاموشی‌ها و حفظ تولید ناخالص داخلی کشور در ماه‌های بحرانی سال محسوب شود.
فرشاد جامع، کارشناس مسائل انرژی، بر اهمیت ورود فوری گاز از مرزهای شمالی تأکید کرده و گفت که صدمات وارده به زیرساخت‌های پالایشی و خطوط گازی در پارس جنوبی، ناترازی گاز را به مرز نگران‌کننده‌ای رسانده است. او خاطرنشان کرد که به‌منظور پر کردن شکاف‌های انرژی، آغاز واردات از ترکمنستان و روسیه یک ضرورت راهبردی است.
جامع همچنین به ظرفیت‌های بالای سوآپ و بازصادرات گاز به مقاصد پرتقاضا مانند هند اشاره کرد و گفت که این امر می‌تواند نقش مهمی در ارتقای وزن ژئوپلیتیک کشور ایفا کند. او همچنین بر این نکته تأکید کرد که با تقویت مناسبات گازی با همسایگان شمالی، ایران می‌تواند به یک شریک استراتژیک در عرصه انرژی تبدیل شود.
بیشتر بخوانید: لاستونی‌ها همچنان در مسیر انتقال غلات روسی به جایگاه پنجم رسیدند · حضور فعال ایران در مجمع صادرکنندگان گاز تقویت دیپلماسی انرژی است
