همت قلی‌زاده، تحلیلگر اقتصاد انرژی، سال ۱۳۸۶ را به‌عنوان نقطه عطف تحولات اقتصادی ایران معرفی کرد. او معتقد است که تغییرات اساسی در سازوکار قیمت‌گذاری نفت و رابطه میان نفت، دولت، تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان آن سال، زمینه‌ساز مشکلات اقتصادی کنونی شده است.
تغییر سازوکار قیمت‌گذاری نفت
قلی‌زاده بر این باور است که در سال ۱۳۸۶، سیاست‌گذاری اقتصادی ایران وارد «بازی اعداد» شد. به گفته او، قیمت نفت مصرفی در داخل از یک نهاده در اختیار اقتصاد به کالایی با قیمت‌گذاری متأثر از نرخ‌های جهانی تبدیل شد. این تغییر به‌عنوان شروع یک روند انباشته که آثار آن در تورم، هزینه تولید، بودجه دولت و توزیع درآمد نمایان شده، شناخته می‌شود.
بیشتر بخوانید: بروز تغییرات در صنعت کشتیرانی به سبب منطقه‌ای شدن تجارت جهانی
او به تغییرات در مکانیسم قیمت‌گذاری نفت اشاره کرده و معتقد است که این تغییرات در ابتدا به‌عنوان راهکاری برای افزایش کارایی انرژی و مدیریت مصرف مطرح شد، اما در عمل به ایجاد یک «سیاه‌چاله اقتصادی» منجر گردید. قلی‌زاده با بیان اینکه این تغییرات به‌دلیل عدم شناخت ابعاد اقتصادی آن در زمان خود نادیده گرفته شد، تأکید دارد که اصلاحات اقتصادی بدون شناخت درست از ریشه‌ها، تنها پیامدهای مشکلات را مدیریت خواهد کرد.
پیامدهای تورم و توزیع ثروت
قلی‌زاده همچنین به آثار تورم مزمن و تغییر در توزیع ثروت اشاره می‌کند. او معتقد است که استمرار تورم بالا، موجب انتقال منابع از گروه‌های کم‌درآمد به گروه‌های برخوردارتر شده است. بر اساس آمارهای مرکز آمار، تورم خوراکی‌ها در مناطق روستایی به ۱۳۸ درصد رسیده و این فشار بیشتر بر طبقات پایین جامعه نمایان می‌شود.
تحلیلگر اقتصاد انرژی به تغییرات در ساختار بودجه کشور نیز اشاره نموده و سال ۱۳۸۶ را به‌عنوان یک نقطه عطف در این زمینه می‌داند. به گفته او، در آن سال با یک تصمیم قانونی، ۴۰ همت دیگر در کنار بودجه ظاهر شد که او از آن با عنوان «تورم قانونی» یاد می‌کند. قلی‌زاده تأکید می‌کند که تا زمانی که این ساختار قانونی اصلاح نشود، امکان استمرار روند فزاینده تورم وجود خواهد داشت.
او در نهایت، آثار این روند را فراتر از شاخص‌های اقتصادی دانسته و معتقد است که فشار اقتصادی به سطح زندگی و سرمایه انسانی جامعه رسیده است. قلی‌زاده می‌گوید که آثار تورم و کاهش قدرت خرید اکنون در زندگی روزمره مردم مشهود است و به‌ویژه بر طبقات پایین درآمدی تأثیر گذاشته است.
بیشتر بخوانید: تجارت ایران و ارمنستان با رشد ۷.۵ درصدی به ۳۸۵ میلیون دلار رسید · تحلیل مسیر محموله‌های نفتی ایران تحت تحریم‌ها
