ناترازی گاز در ایران به یک بحران مزمن تبدیل شده است که در هر فصل سرد ابعاد تازه‌ای به خود می‌گیرد. با وجود اینکه ایران دارای دومین ذخایر اثبات‌شده گاز طبیعی در جهان است، چالش‌های تأمین گاز برای مردم، صنایع و نیروگاه‌ها همچنان ادامه دارد.
عوامل مؤثر بر ناترازی گاز
تحریم‌ها، محدودیت‌های سرمایه‌گذاری، فرسودگی زیرساخت‌ها و آسیب‌های ناشی از حملات اخیر به تأسیسات گازی، بر توان تولید و پایداری شبکه تأثیر گذاشته‌اند. اما آیا می‌توان تمامی مشکلات را به این عوامل نسبت داد؟ ناترازی گاز صرفاً به مسئله تولید مربوط نمی‌شود، بلکه به مدیریت عرضه و تقاضا نیز بستگی دارد.
بیشتر بخوانید: Virgo Karya Shipping توافق برای بالا کشیدن فری غرق شده Virgo Transport ۸ را اعلام کرد
مصرف گاز در بخش‌های خانگی، تجاری، صنعتی و نیروگاهی با ظرفیت تولید کشور تناسب ندارد. این عدم تناسب می‌تواند به‌راحتی باعث ناترازی حتی در بزرگ‌ترین ذخایر گازی جهان شود. اصلاح الگوی مصرف، بهینه‌سازی تجهیزات گرمایشی و مدیریت هوشمند شبکه باید در کنار توسعه تولید قرار گیرد.
افزایش کمبود روزانه گاز
بر اساس ارقام موجود، کمبود روزانه گاز در اوج مصرف پیش از حملات اخیر حدود ۲۵۰ میلیون مترمکعب برآورد می‌شد؛ اما اکنون این رقم به ۵۰۰ میلیون مترمکعب رسیده است. این دو مسئله نشان‌دهنده ناترازی ساختاری و افت عرضه ناشی از آسیب به زیرساخت‌ها است. انتظار جامعه این است که شرکت ملی گاز گزارشی شفاف از میزان افت تولید، ظرفیت ازدست‌رفته و برنامه‌های بازسازی ارائه دهد.
مدیرعامل شرکت ملی گاز باید بر پایداری تولید و انتقال، رفع گلوگاه‌های شبکه و مدیریت مصرف تمرکز کند. افکار عمومی انتظار دارد که به‌جای تکرار هشدارها، گزارش‌های عملی و برنامه‌های زمان‌بندی‌شده در این زمینه ارائه شود.
واردات گاز از ترکمنستان
ایران با حدود ۳۴ تریلیون مترمکعب ذخایر اثبات‌شده گاز طبیعی، به همکاری گازی با ترکمنستان ادامه می‌دهد. این واردات برای تأمین نیاز مناطق شمالی کشور به‌ویژه در فصل سرما اهمیت دارد. اما این سوال همچنان مطرح است که چرا کشوری با چنین ذخایر عظیمی باید به واردات گاز متکی باشد؟ مشخص کردن میزان وابستگی به واردات و دلایل آن نیازمند شفاف‌سازی و ارائه اعداد و اسناد معتبر است.
روابط عمومی شرکت ملی گاز باید مسئولیت اطلاع‌رسانی را به‌خوبی ایفا کند و نباید تنها بر دوش مدیرعامل باشد. این انتظار وجود دارد که وضعیت تولید، برنامه‌های اجرایی و زمان‌بندی جبران کسری به‌صورت مستند و شفاف به اطلاع افکار عمومی برسد.
در نهایت، ناترازی گاز یک مسئله پیچیده است که تنها با دستور یا مصاحبه قابل حل نیست. این بحران نیاز به برنامه‌ای جامع دارد که تولید، انتقال، ذخیره‌سازی، واردات هدفمند و اصلاح الگوی مصرف را به هم پیوند دهد.
بیشتر بخوانید: کاهش رکوردشکنی محموله‌های کشتی‌سازی در پنجاه سال اخیر · سید علی‌اکبر کلانتر: بخش خصوصی آماده همکاری برای مدیریت بحران انرژی است
