محسن پاک‌نژاد، وزیر نفت ایران، به دلیل شرایط بحرانی ناشی از تحریم‌های ایالات متحده و توقف کامل بارگیری نفت خام، روز یکشنبه ۱۲ مهر از سمت خود کناره‌گیری کرد. این استعفا در شرایطی رخ می‌دهد که نفتکشها در ماه سپتامبر هیچ بارگیری نفت خامی از بنادر ایران ثبت نکرده‌اند.
استعفای وزیر نفت و تحولات جدید
مهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاع‌رسانی دفتر رئیس‌جمهور ایران، اعلام کرد که استعفای محسن پاک‌نژاد مورد پذیرش مسعود پزشکیان قرار گرفته است. در پی این تغییر، حمید بورد، که پیش‌تر به عنوان معاون وزیر و مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران فعالیت می‌کرد، به عنوان سرپرست وزارت نفت منصوب شد. به گزارش‌ها، پاک‌نژاد به دلایل شخصی ابتدا استعفای خود را ارائه کرده بود که مورد پذیرش قرار نگرفته بود، اما در نهایت با پذیرش استعفای وی، تغییرات در وزارت نفت به وقوع پیوست.
بیشتر بخوانید: عباس پازوکی: خبر نرخ خوراک پالایشگاه‌ها صحت ندارد
تأثیر تحریم‌ها بر صادرات نفت ایران
کناره‌گیری پاک‌نژاد در شرایطی انجام می‌شود که محاصره دریایی ایالات متحده علیه ایران، که از ۲۳ تیرماه دوباره شدت گرفته است، وضعیت صادرات نفت این کشور را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. وزیر خزانه‌داری آمریکا اعلام کرده است که ایران در ماه سپتامبر هیچ بشکه نفت خامی روی نفتکشها بارگیری نکرده است. داده‌های اولیه ردیابی نفتکشها که توسط بلومبرگ و دیگر شرکت‌های تحلیل بازار منتشر شده، عدم بارگیری نفت خام از بنادر ایران در این مدت را تأیید می‌کند.
این وضعیت به کاهش شدید منابع درآمدی جمهوری اسلامی منجر شده است. اسکات بسنت، مقام آمریکایی، اعلام کرده که تخمین زده می‌شود حدود ۱۵ میلیون بشکه نفت ایران هنوز در مسیر تحویل، عمدتاً به چین، قرار دارد. بعد از این تحویل، ایران دیگر چیزی برای تجارت نخواهد داشت.
علاوه بر این، آمارهای منتشر شده از سوی رسانه‌ها و مقام‌های آمریکایی نشان می‌دهد که در هفته‌های اخیر، صادرات نفت کشورهای دیگر در منطقه خلیج فارس از تنگه هرمز افزایش یافته و به میزان قبل از جنگ ۴۰ روزه نزدیک شده است. همچنین، گزارش‌ها حاکی از آن است که محموله‌های گاز طبیعی مایع (ال‌ان‌جی) از تنگه هرمز به بالاترین سطح ماهانه از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران رسیده است.
در این راستا، بسیاری از نفتکشها پس از عبور از تنگه هرمز، محموله‌های خود را در آب‌های نزدیک عمان و امارات به کشتی‌های دیگر منتقل می‌کنند. این رفتار نشان‌دهنده افزایش فشار بر سیستم‌های کشتیرانی و تحویل نفت در منطقه است.
همچنین، با تشدید تحریم‌ها از سوی وزارت خزانه‌داری ایالات متحده، که از ابتدای شهریورماه آغاز شده، تمامی شرکت‌های هواپیمایی ایران نیز به لیست تحریم‌ها اضافه شده‌اند. این اقدام باعث شده که برخی کشورها ورود و خروج پروازهای ایرانی را از فرودگاه‌های خود ممنوع کنند. مجموعه این وقایع به افزایش نرخ تورم و سقوط ارزش پول ملی ایران منجر شده است، به‌طوری‌که نرخ دلار در بازار آزاد ایران به مرز ۲۷۰ هزار تومان رسیده است.
در حالی که وزارت نفت و دیگر وزارتخانه‌ها تحت سرپرستی اداره می‌شوند، انتظار می‌رود که تغییرات در مدیریت نفتی کشور به دلیل شرایط بحرانی موجود، تأثیرات عمیق‌تری بر روند کلی اقتصاد ایران داشته باشد.
بیشتر بخوانید: تحویل نامناسب سوخت نیروگاهی و انحرافات در نفتکشها · ۲۰ نفتکش ایرانی در آب‌های سریلانکا سرگردان مانده‌اند
