فرهاد شهرکی: ناترازی برق ایران فقط به استخراج رمزارز مربوط نیست

فرهاد شهرکی نماینده مردم سیستان و نایب‌رئیس اول کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی، در یادداشتی به بررسی ناترازی برق ایران و تأثیر استخراج رمزارز بر مصرف برق پرداخت. او تأکید کرد که ناترازی برق ایران مسئله‌ای ساختاری و چندعاملی است و تقلیل آن به استخراج رمزارز، از منظر فنی و سیاست‌گذاری دقیق نیست.

عوامل مؤثر بر ناترازی برق

شهرکی با بیان اینکه کمبود سرمایه‌گذاری در توسعه ظرفیت تولید و شبکه، فرسودگی زیرساخت‌ها، رشد تقاضا و محدودیت سوخت نیروگاهی از جمله عوامل شکل‌دهنده وضعیت کنونی صنعت برق هستند، به بررسی گزارش اخیر مرکز پژوهش‌های مجلس پرداخت. این گزارش ابعاد تأثیر استخراج رمزارز بر مصرف برق کشور را از دو مسیر مستقل تحلیل کرده است؛ نخست، برآورد مبتنی بر سهم ایران از هش‌ریت شبکه جهانی و دوم، استفاده از قطع سراسری اینترنت به‌عنوان یک «آزمایش طبیعی» برای تحلیل تغییر بار پایه شبکه برق.

بیشتر بخوانید: کانال پاناما ظرفیت تردد کشتی‌ها را افزایش داد

برآورد مصرف برق استخراج رمزارز

گزارش اخیر مرکز پژوهش‌های مجلس حداکثر مصرف برق استخراج رمزارز را حدود ۱۰۳۷ تا ۱۱۵۰ مگاوات محاسبه کرده است. همچنین، بررسی تغییرات بار شبکه در مقطع قطع سراسری اینترنت، کاهش متوسط حدود ۹۲۷ مگاوات در بار پایه را نشان می‌دهد. این عدد، نشان‌دهنده یک بار پنهان و تقریباً شبانه‌روزی در مقیاس نزدیک به یک نیروگاه بزرگ است. با این حال، شهرکی تأکید می‌کند که تمام این کاهش مصرف را نمی‌توان به ماینرها منتسب کرد و بخشی از افت مصرف می‌تواند مربوط به مراکز داده و زیرساخت‌های ارتباطی وابسته به اینترنت باشد.

شهرکی می‌افزاید که تفکیک میان «توان» و «انرژی» در تحلیل ناترازی برق بسیار حیاتی است. برآورد ۹۲۷ مگاوات در مقایسه با کسری حدود ۱۴.۷ هزار مگاواتی توان در اوج تقاضای تابستان، تقریباً ۶ درصد است. بنابراین، نمی‌توان استخراج رمزارز را «عامل اصلی» ناترازی برق کشور معرفی کرد. اما ماینینگ به دلیل فعالیت ۲۴ ساعته خود، سهم بزرگی از کمبود انرژی را به خود اختصاص می‌دهد.

هزینه واقعی ناشی از استخراج رمزارز نیز تنها به صورت قبض برق نیست. به‌طور میانگین، تداوم یک بار در محدوده ۹۲۷ مگاوات سالانه حدود ۸.۴۶ میلیارد کیلووات‌ساعت برق نیاز دارد که تأمین آن معادل مصرف حدود ۲.۱ میلیارد مترمکعب سوخت معادل گاز برآورد شده است. این هزینه باید با احتیاط تفسیر شود، زیرا مبتنی بر فرض تأمین انرژی از نیروگاه‌های حرارتی و ارزش‌گذاری سوخت جایگزین است.

شهرکی در پایان به تفکیک میان استخراج قانونی و غیرمجاز تأکید کرد و خواستار سیاست‌گذاری دقیق در این زمینه شد. با وجود اینکه استخراج رمزارز در ایران وارد چارچوب مقرراتی شده، هنوز هم باید میان فعالیت‌های قانونی و غیرقانونی تفکیک واضحی برقرار شود.

بیشتر بخوانید: استاندار گلستان از تدوین ۷ سناریو برای مدیریت ناترازی گاز خبر داد · محمد الله‌داد: ۳۰۰ هزار ماینر غیرمجاز ۱۵۰۰ مگاوات برق مصرف می‌کنند