صنعت خودرو ایران در شرایطی قرار دارد که تصمیمهای سیاستگذار در حوزه تولید، واردات، فناوری، انرژی و تنظیم بازار، بیش از گذشته بر آینده این صنعت اثرگذار است. از یک سو، خودروسازان و قطعهسازان برای توسعه تولید و حفظ توان ساخت داخل با چالشهای متعددی مواجه هستند و از سوی دیگر، بازار خودرو نیازمند سیاستهایی است که همزمان منافع تولیدکننده و مصرفکننده را در نظر بگیرد.
نبود نقشهراه مشخص
در این میان، نبود یک نقشهراه مشخص و بلندمدت برای صنعت خودرو باعث شده است بخشی از تصمیمها در این حوزه به صورت مقطعی و جدا از یکدیگر اتخاذ شود؛ موضوعی که میتواند روند توسعه این صنعت را با دشواری بیشتری مواجه کند. در کنار این مسائل، حرکت به سمت خودروهای برقی و سوختهای جایگزین، نحوه حمایت از تولید داخل، رابطه خودروساز و قطعهساز و همچنین چگونگی اجرای خصوصیسازی، از مهمترین موضوعاتی است که آینده صنعت خودرو را تحتتاثیر قرار میدهد.
بیشتر بخوانید: تاسیس شرکت جدید مدیریت کشتی با همکاری Carsten Rehder و InterMaritime
ضرورت سیاستی یکپارچه
بهنظر میرسد عبور از وضعیت فعلی نیازمند سیاستی یکپارچه است که همه اجزای زنجیره خودرو را در کنار یکدیگر ببیند و برای آنها برنامه مشخصی داشته باشد. در این راستا، در حاشیه هفتمین دوره نمایشگاه خودرو تهران با «روحاله ایزدخواه»، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی به گفتوگوی اختصاصی پرداختیم.
ایزدخواه در این گفتگو به چالشهای تعرفه واردات خودرو اشاره کرد و گفت: "تعرفه را نباید به شکل صفر و یکی نگاه کرد؛ اینکه بگوییم با هر تعرفهای موافق یا مخالف هستیم، نگاه دقیقی نیست. تعرفه اگر هدفمند باشد و مشخص باشد که برای چه سیاستی وضع میشود، میتواند مفید باشد؛ اما اگر غیرهدفمند باشد، واقعا میتواند به صنعت و بازار ضربه بزند."
وی همچنین افزود: "اگر هدف از وضع تعرفه، اجرای یک سیاست صنعتی مشخص مانند بومیسازی و ارتقای زنجیره ساخت داخل باشد، میتوان درباره آن بحث کرد، اما اگر تعرفهگذاری صرفا به معنای تداوم انحصارات باشد، طبیعتا تصمیم درستی نیست."
توسعه خودروهای برقی
در ادامه، ایزدخواه به خودروهای برقی و هیبریدی اشاره کرد و گفت: "در برنامه هفتم توسعه برای این موضوع تکلیف مشخص شده است. ما در برنامه هفتم دولت را مکلف کردهایم که سالانه ۲۰۰ هزار خودرو برقی را در بازار تامین کند. این تامین میتواند از طریق تولید داخل یا واردات انجام شود."
وی تصریح کرد: "حرکت به سمت خودروهای برقی یک تکلیف قانونی است و باید دید دولت برای اجرای این تکلیف چه برنامهای دارد. طبیعتا اجرای آن نیازمند مجموعهای از زیرساختها، مشوقها و سیاستهای هماهنگ است و نمیتوان صرفا با یک تصمیم درباره واردات یا تعرفه، انتظار داشت بازار خودرو برقی توسعه پیدا کند."
چالشهای سیاستگذاری
ایزدخواه در ادامه به چالشهای سیاستگذاری اشاره کرد و گفت: "انتقاد من ناظر به کل دولت است و فقط وزارت صنعت، معدن و تجارت را شامل نمیشود. خودروسازی صرفا موضوع وزارت صمت نیست. وزارت اقتصاد، وزارت نفت و برخی سازمانها و دستگاههای دولتی نیز در این صنعت دخیل هستند."
وی افزود: "باید در دولت یک سیاست صنعتی منسجم برای رشتههای مهم و اولویتدار کشور تدوین شود. در برنامه هفتم نیز بر تدوین سیاست صنعتی در رشتههای مهم و اولویتدار تاکید شده است، اما هنوز نتیجه ملموس و روشنی از این موضوع در صنعت خودرو مشاهده نکردهایم."
ایزدخواه تأکید کرد: "این سیاست باید ملموس و عینی باشد و حداقل یک افق پنج تا ۱۰ ساله را پوشش دهد. اگر افق برنامه هفتم را در نظر بگیریم، دستکم باید برای پنج سال آینده یک مسیر روشن داشته باشیم."
بیشتر بخوانید: فرماندار تایباد: کنترل قاچاق سوخت در مرز دوغارون با استفاده از ظرفیتهای موجود · افزایش سهم دانشآموزان مدارس غیردولتی به ۱۵ درصد در ایران
