دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز شنبه چهارم مهر تأیید کرد که پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران برای بازگشایی فوری تنگه هرمز را رد کرده است. ترامپ در گفتوگو با خبرنگاران پیش از ترک کاخ سفید اظهار داشت: «من پیشنهاد آنها را رد کردهام. آنها میخواهند توافقی انجام دهند که بر اساس آن تنگه را فوراً باز کنند، چون بهشدت در حال شکست خوردن هستند.»
کنترل تنگه هرمز و عبور کشتیها
ترامپ در ادامه گفت: «ما با قدرت در حال پیروزی هستیم. کنترل کامل تنگه هرمز را در اختیار داریم و مقادیر عظیمی نفت از تنگه هرمز خارج میشود. دیشب ۲۹ کشتی از تنگه عبور کردند.» او همچنین به این نکته اشاره کرد که ایران با پیشنهاد خود میخواهد تنگه هرمز را باز کند زیرا در حال نابودی است و درآمدی ندارد.
بیشتر بخوانید: افزایش نرخ گاز پتروشیمیها به ۲۹۷۴۹ تومان در مرداد ۱۴۰۵
ساعاتی پیش از اظهارات ترامپ، روزنامه والاستریت جورنال گزارش داد که رئیسجمهور ایالات متحده طرح ایران برای باز کردن تنگه هرمز ظرف هفت روز را رد کرده است. عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه ایران، روز جمعه چهارم مهر در جمع خبرنگاران در نیویورک گفت که ایران از طریق قطر «یک برنامه مشخص هفتروزه» به آمریکا ارائه داده و در صورت فراهم شدن شرایط، تنگه هرمز میتواند بازگشایی شود.
پیشنهاد ایران و واکنش آمریکا
پیشنهاد هفتروزه ایران پیش از این نیز مطرح شده بود و مقامهای ایرانی در روزهای اخیر بیان کرده بودند که تهران در ازای توقف درگیریها، پایان محاصره دریایی، آزادسازی داراییهای مسدودشده و کاهش فشار تحریمهای نفتی آمادهٔ بازگشایی تنگه هرمز است.
ترامپ درباره پیشنهاد ایران به خبرنگاران گفت: «آنها میخواهند فوراً تنگه هرمز را باز کنند. میدانید چرا؟ چون در حال نابودی هستند. میدانید چرا در حال نابودی هستند؟ چون دیگر پولی وارد کشورشان نمیشود. بنابراین خودشان از خودشان پیشی گرفتند.» او همچنین افزود: «من این محاصره را برقرار کردم و اکنون آنها دیگر پولی ندارند، چون میخواستند تنگه را ببندند.»
بر اساس گزارشها، روز چهارشنبه اول مهر حدود ۶۰ کشتی تجاری از تنگه هرمز عبور کردند و بیشترین حجم روزانهٔ نفت خام از اوایل ماه ژوئیه تاکنون در این آبراه جابهجا شد. مقامات آمریکایی اعلام کردند که حدود ۴۰ فروند از این کشتیها برای تأمین امنیت خود با ارتش ایالات متحده هماهنگی کرده بودند و در مجموع، روز چهارشنبه حدود ۲۲ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور کرد.
شرکتهای رصد کشتیرانی نیز در هفتههای اخیر از افزایش خروج نفت از تنگه هرمز خبر دادهاند و فرمانده نیروهای نظامی آمریکا در خاورمیانه اعلام کرد که طی ماههای اخیر یک میلیارد بشکه نفت کشورهای خلیج فارس با کمک ارتش ایالات متحده از این آبراه خارج شده است. در مقابل، ایران از زمان برقراری محاصره دریایی حتی یک بشکه نفت نیز صادر نکرده است.
دور دوم محاصره دریایی از روز ۲۳ تیر در پی فروپاشی تفاهمنامه اسلامآباد به دستور ترامپ آغاز شد. فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) روز جمعه اعلام کرد که از آغاز این دور محاصره دریایی، ارتش آمریکا ۱۲۲ کشتی تجاری را وادار به تغییر مسیر کرده است.
ایران و آمریکا از زمان برقراری آتشبس که جنگ ۴۰ روزه را متوقف کرد، میگویند بر تنگه هرمز تسلط دارند. این آبراه پیش از جنگ محل عبور حدود یک پنجم نفت و گاز مایع مصرفی جهان به بازارها بود.
بیشتر بخوانید: انفجار در واحد ۷۰ پالایشگاه آبادان؛ کاهش ظرفیت تولید بنزین · گاز ایران تا ۳ مهر ۱۴۰۵ تأمین انرژی ارمنستان را ادامه میدهد
