خسارت محدودیت گاز پتروشیمی‌ها در زمستان می‌تواند به طور قابل‌توجهی بر تولید و هزینه‌های عملیاتی این واحدها تأثیر بگذارد. سمانه غیبی، کارشناس صنعت پتروشیمی، بر اهمیت محاسبه دقیق خسارت ناشی از افت تولید تأکید کرد و بیان داشت که برای این منظور باید میزان واقعی تولید ازدست‌رفته و هزینه‌های اضافی محاسبه شود.
ابعاد اقتصادی محدودیت گاز
غیبی با اشاره به اینکه نخستین گام برای محاسبه خسارت، بررسی میزان کاهش خوراک و تأثیر آن بر تولید هر مجتمع است، افزود که گاز طبیعی در واحدهای متانول به‌عنوان خوراک اصلی استفاده می‌شود و در مجتمع‌های اوره نیز محدودیت گاز می‌تواند تولید آمونیاک، ماده اولیه تولید اوره، را تحت تأثیر قرار دهد.
بیشتر بخوانید: شرکت ترنس‌ورلد اقدام به خرید یک نفتکش سوپرماکس به قیمت ۱۶.۵ میلیون دلار کرد
بر اساس مثال ارائه‌شده، مجتمع متانول با ظرفیت اسمی سالانه یک میلیون تن، اگر به مدت ۱۵ روز تولیدش نصف شود، حدود ۲۰ هزار و ۵۰۰ تن تولید ازدست‌رفته خواهد داشت. به فرض اینکه قیمت فروش هر تن متانول ۲۵۰ دلار باشد، ارزش فروش بالقوه محصول تولیدنشده به حدود ۵ میلیون و ۱۰۰ هزار دلار می‌رسد. اما این رقم نمی‌تواند معادل زیان واقعی شرکت باشد.
عوامل مؤثر در محاسبه خسارت
غیبی اشاره کرد که کاهش حاشیه مشارکت ناشی از تولید ازدست‌رفته، با فرض تفاوت قیمت فروش و هزینه‌های متغیر تولید هر تن به‌طور فرضی ۵۰ دلار، می‌تواند حدود یک میلیون دلار زیان به همراه داشته باشد. هزینه‌های اضافی نظیر توقف، راه‌اندازی مجدد و تعهدات قراردادی نیز باید جداگانه محاسبه شوند.
در مجتمع‌های اوره، محدودیت گاز می‌تواند ابتدا تولید آمونیاک و سپس فرآیند تولید اوره را تحت تأثیر قرار دهد. میزان افت تولید به شرایط عملیاتی واحد آمونیاک، ظرفیت تولید اوره و امکان مدیریت و تخصیص خوراک بستگی دارد.
غیبی همچنین تأکید کرد که استفاده از یک ضریب ثابت برای محاسبه خسارت همه مجتمع‌های پتروشیمی نمی‌تواند تصویر دقیقی از پیامدهای اقتصادی محدودیت گاز ارائه دهد. این امر به دلیل تفاوت در فناوری، شرایط عملیاتی و ساختار هزینه‌ها است که می‌تواند زیان‌های متفاوتی برای مجتمع‌ها به همراه داشته باشد.
علاوه بر این، هزینه‌های اضافی ناشی از توقف تولید ممکن است فراتر از مدت محدودیت گاز باشد. به گفته غیبی، مدت محدودیت گاز لزوماً با مدت افت تولید برابر نیست و ممکن است بازگشت تجهیزات به شرایط پایدار زمان بیشتری نیاز داشته باشد.
با توجه به شرایط موجود، برنامه‌ریزی دقیق در فصل سرد سال می‌تواند به کاهش خسارات کمک کند. غیبی در این زمینه تأکید کرد که اعلام زودهنگام محدودیت‌ها به مجتمع‌های پتروشیمی فرصت می‌دهد تا تعمیرات و مدیریت موجودی انبار را به‌خوبی انجام دهند و از هزینه‌های ناگهانی جلوگیری کنند.
در نهایت، غیبی چهار شاخص اصلی را برای محاسبه خسارت محدودیت گاز پتروشیمی‌ها مورد تأکید قرار داد که شامل ترکیب اطلاعات مربوط به تولید ازدست‌رفته، حاشیه مشارکت و هزینه‌های اضافی عملیاتی و قراردادی است. این روش به تفکیک زیان واقعی از ارزش فروش بالقوه محصول تولیدنشده کمک می‌کند.
بیشتر بخوانید: نخستین محموله نفت دیزل روسیه به آمریکا در حال حرکت است · جمع‌آوری ۳۶ میلیون مترمکعب گاز مشعل توسط شرکت ملی نفت ایران
