شرکت ملی نفت ایران به جمع‌آوری ۳۶ میلیون مترمکعب گاز مشعل تا پایان سال ۱۴۰۳ عزم جدی دارد. سوزاندن گازهای همراه نفت در مشعل‌های خشکی و فراساحلی، سال‌هاست که به عنوان یکی از چالش‌های بزرگ ساختاری، اقتصادی و زیست‌محیطی در صنعت نفت ایران خودنمایی می‌کند.
این مشعل‌های روشن نه‌تنها منابع عظیم و تجدیدناپذیر هیدروکربوری کشور را به خاکستر و آلاینده‌های خطرناک تبدیل می‌کنند، بلکه فرصت‌های سالانه میلیاردها دلار درآمدزایی، اشتغال پایدار و تأمین سوخت و خوراک صنعتی را از بین می‌برند. در شرایطی که اقتصاد انرژی کشور در فصول سرد سال با کسری شدید و ناترازی روزانه بیش از ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون مترمکعب گاز طبیعی مواجه است، مهار گازهای فلر به یک اولویت راهبردی حیاتی برای امنیت انرژی تبدیل شده است.
بیشتر بخوانید: جدال بر سر نرخ خوراک نفتی؛ منافع ملی یا امنیت سرمایه‌گذاری
ابعاد کلان و کارنامه اجرایی طرح‌های جمع‌آوری گازهای مشعل
بر پایه تازه‌ترین آمار و ارقام رسمی، حجم کل گازهای فراخوان‌شده در قالب ۳۶ بسته قراردادی به رقم ۷۳۰ میلیون فوت‌مکعب در روز رسیده است. تاکنون بیش از ۳۰ نوبت مزایده تخصصی برگزار شده که ثمره آن انعقاد ۲۳ بسته قراردادی جمع‌آوری گازهای همراه به ارزش کلی ۹۵۳ میلیون دلار بوده است. اهداف عملیاتی این فاز شامل خاموش شدن قطعی ۵۷ مشعل فعال، جذب سرمایه‌گذاری مصوب بالغ بر ۱.۱ میلیارد دلار و ایجاد ۱۶۰۰ فرصت شغلی مستقیم و مولد است.
در جریان فعالیت دولت چهاردهم، حجم قابل توجهی معادل بیش از ۳۳۰ میلیون فوت‌مکعب گاز جمع‌آوری شده و برای ماه‌های باقی‌مانده سال نیز برنامه جامع جهت جمع‌آوری حدود ۴۰۰ میلیون فوت‌مکعب دیگر تدوین و به مرحله اجرا درآمده است.
نقش‌آفرینی میادین خشکی و پروژه‌های فراساحلی
توزیع جغرافیایی طرح‌های مهار گازهای مشعل در میادین حیاتی مناطق نفت‌خیز جنوب نظیر اهواز، رگ‌سفید و بی‌بی‌حکیمه تمرکز یافته و هر کدام با بسته‌های مشخص اجرایی دنبال می‌شوند. به عنوان نمونه، سه بسته اهواز با حجم حدود ۴۰ میلیون فوت‌مکعب در روز، با ایجاد نخستین اسکید توسط سرمایه‌گذار خارجی جهت تولید NGL و LPG همراه شده است.
در بخش فراساحلی خلیج‌فارس، پروژه‌هایی نظیر جمع‌آوری گاز سکوی سلمان با ظرفیت ۱۳۰ میلیون فوت‌مکعب و برآورد سرمایه‌گذاری ۱۲۰ میلیون دلار در مرحله نهایی‌سازی قرار دارند. تأثیر اجرای این پروژه‌های کلیدی بر رفع ناترازی گاز کشور ابعاد چندبعدی و تعیین‌کننده‌ای دارد.
نخستین اثر، تزریق روزانه ۳۶ میلیون مترمکعب گاز تصفیه‌شده به شبکه سراسری در پیک مصرف زمستان است که معادل تولید یک فاز استاندارد از میادین پارس جنوبی به شمار می‌رود. این گاز پاک به جای سوخت‌های مایع آلاینده نظیر مازوت و گازوئیل در نیروگاه‌ها استفاده می‌شود که علاوه بر پیشگیری از بحران آلودگی، سالانه میلیاردها لیتر سوخت مایع باارزش را در کشور آزاد می‌کند.
مهار گازهای مشعل دیگر یک گزینه تشریفاتی نیست، بلکه سریع‌ترین و کم‌هزینه‌ترین راهکار عملیاتی برای پر کردن شکاف عمیق ناترازی انرژی و خلق ثروت پایدار برای اقتصاد ملی به شمار می‌رود.
بیشتر بخوانید: حمید بورد روند تولید نفت ایران را در شرایط تحریم تقویت می‌کند · ایران در سال ۲۰۲۵ دهمین صادرکننده بزرگ نفت جهان می‌شود
