تنگه هرمز به عنوان یکی از مهم‌ترین محورهای تقابل میان واشنگتن و تهران تبدیل شده است. این آبراه، پیش از آغاز جنگ، مسیر عبور حدود یک‌پنجم تجارت جهانی نفت و گاز طبیعی مایع بود. در حالی که آمریکا به دنبال محدود کردن صادرات نفت ایران است، شاهد افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه و همچنین نوسانات قیمت در بازار انرژی هستیم.
هزینه‌های جنگ و پیامدهای آن
طبق برآوردهای منتشرشده، هزینه نظامی جنگ تا سوم سپتامبر ۴۳.۶ میلیارد دلار بوده است که بخش عمده‌ای از آن به مصرف مهمات اختصاص یافته است. دفتر بودجه کنگره نیز به‌طور تقریبی هزینه ادامه جنگ را، بسته به شدت درگیری، حدود سه میلیارد دلار در ماه برآورد کرده است. این هزینه‌ها نه‌تنها بر نظامیان آمریکایی، بلکه بر اقتصاد داخلی ایالات متحده و همچنین کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس تأثیر گذاشته است.
بیشتر بخوانید: محسن رضایی: پاسخ آمریکا به پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه هرمز ناکافی بود
پیامدهای اقتصادی برای ایران و منطقه
برای جمهوری اسلامی ایران، تنگه هرمز تنها یک گذرگاه جغرافیایی نیست؛ این آبراه از اهمیت زیادی در زمینه اقتصادی و محاسبات امنیتی قدرت‌های بزرگ برخوردار است. با افزایش هزینه‌های لجستیکی و اختلال در کشتیرانی، دولت‌های منطقه با چالش‌های اقتصادی جدی مواجه شده‌اند. این جنگ که با امید به تغییر موازنه قدرت آغاز شده بود، هزینه‌های خود را فراتر از میدان نبرد گسترش داده و بر زندگی روزمره مردم تأثیر گذاشته است.
تجربه‌های گذشته در جنگ‌های ویتنام، افغانستان و عراق نشان داده است که توانایی تخریب اهداف نظامی الزاماً به دستیابی به نظم سیاسی مطلوب منجر نمی‌شود. نیروی نظامی ممکن است موقعیت یک کشور را در مذاکرات تقویت کند، اما جایگزین توافق سیاسی نمی‌شود. اگر رهبران ایران احساس کنند که حتی پس از مذاکره نیز با تهدید سرنگونی مواجه خواهند بود، انگیزه‌ای برای پذیرش خواسته‌های واشنگتن نخواهند داشت.
در حال حاضر، واشنگتن با دو هدف متفاوت درگیر است: تغییر رفتار ایران یا تغییر حکومت آن. این تضاد به وضوح در اظهارات مقامات آمریکایی نمایان است. به عنوان مثال، «اسکات بسنت»، وزیر خزانه‌داری آمریکا، از یک سو از «پایان رژیم» صحبت می‌کند و از سوی دیگر، هدف را واداشتن تهران به مذاکره توصیف می‌کند. این پیام‌های متناقض، پرسش‌های اساسی را برای تهران ایجاد کرده است.
واشنگتن اکنون باید میان تعریف شروط مشخص برای پایان جنگ و ادامه مسیری که می‌تواند به درگیری طولانی‌تر و گسترش بحران در منطقه منجر شود، تصمیم بگیرد. تا زمانی که این تناقض حل نشود، ادعای پیروزی بیش از آنکه بازتاب یک نتیجه سیاسی تثبیت‌شده باشد، تلاشی برای نمایش دستاورد در جنگی با هزینه‌های فزاینده خواهد بود.
بیشتر بخوانید: تخلیه محموله نفتی در تنگه هرمز با عبور نفتکش‌های تحریم شده · رئیس جمهور: منافع مدیریت هوشمندانه سوخت باید صرف حمایت از اقشار کم‌برخوردار شود
