وزارت خزانه‌داری آمریکا روز پنجم مهرماه ۹ مهر تحریم‌های تازه‌ای را علیه شبکه بانکی مرتبط با روسیه و ایران به نام «اِی۷» وضع کرد. این تحریم‌ها به دلیل نقش این شبکه در تسهیل مبادلات مالی میان دو کشور و دور زدن تحریم‌های اقتصادی آمریکا صورت گرفت. طبق گزارش‌ها، این شبکه به عنوان یک «بانکداری سایه» برای حکومت ایران عمل می‌کند که از آن برای انتقال پول و انجام معاملات غیرقانونی استفاده می‌شود.
اهداف تحریم‌های جدید
وزارت خزانه‌داری آمریکا ادعا کرده است که این شبکه سازوکارهایی برای پول‌شویی ایجاد کرده و در فعالیت‌های مالی غیرقانونی مرتبط با صادرات نفت و خرید تسلیحات نقش دارد. به گفته این وزارتخانه، ایران از این سازوکار برای انتقال درآمد حاصل از فروش نفت و منابع مالی لازم برای تأمین تسلیحات استفاده می‌کند. این اقدامات در راستای تلاش‌های آمریکا برای فشار به جمهوری اسلامی و محدود کردن توان اقتصادی آن صورت می‌گیرد.
بیشتر بخوانید: ایوانگلیس ماریناکیس ۳۶ نفتکش را به بورس آتن می‌آورد
مبادلات بانکی و ارزی ایران و روسیه
دولت‌های جمهوری اسلامی و روسیه ادعا دارند که به دلار نیاز ندارند و از سال ۲۰۱۹ به طور فزاینده‌ای سهم تجارت خود با یکدیگر را با روبل و ریال تسویه می‌کنند. این ادعاها در حالی مطرح می‌شود که به تازگی آمارهای جدید نشان می‌دهند سهم واقعی تسویه با ارزهای ملی در مبادلات دو کشور تنها ۶۸ درصد است. این اختلاف میان آمارها و ادعاها، نشان‌دهنده عدم توازن در تجارت دو کشور است که ممکن است به مشکلاتی برای تأمین ارز منجر شود.
در سال ۲۰۲۳، ارزش تجارت دوجانبه ایران و روسیه حدود چهار میلیارد دلار برآورد شده است که شامل صادرات ۲.۷ میلیارد دلاری روسیه و ۱.۳ میلیارد دلاری ایران بوده است. با این حال، بانک مرکزی روسیه به مشکلات ارزهایی مانند ریال اشاره کرده و آن‌ها را «غیرقابل تبدیل» و دارای «نوسانات بیشتری» توصیف کرده است. در این شرایط، صادرکنندگان ایرانی به طور مکرر از دریافت روبل خودداری می‌کنند و در صورت قبول آن، به سرعت آن را به درهم تبدیل می‌کنند.
نتایج و پیامدها
ایران و روسیه در تلاش برای ایجاد خط مبادله ارزی میان بانک‌های مرکزی خود، در سال ۲۰۲۴ توافقی را امضا کردند. اما بر اساس گزارش‌ها، تنها مبلغی که از این توافق به طور علنی اعلام شده، سپرده‌ای یک میلیارد روبلی در بانک وی‌تی‌بی است که به ارزش حدود ۱۰ میلیون دلار می‌رسد. این سپرده برای پوشش «کمبود احتمالی روبل» در نظر گرفته شده است. با این حال، عدم برداشت‌های بیشتر از این خط اعتباری ممکن است به گرفتاری‌هایی برای دو طرف منجر شود.
موضوعات اقتصادی میان ایران و روسیه همچنان پیچیده و چالش‌برانگیز است. گزارش‌ها نشان می‌دهند که هم‌اکنون تجار ایرانی برای دسترسی به تأمین‌کنندگان روسی ناچار به استفاده از صرافی‌های دبی و ترکیه هستند، که این موضوع به چالش‌های اقتصادی و مبادلاتی دو کشور دامن می‌زند. در شرایط کنونی، به نظر می‌رسد که دور زدن تحریم‌ها و ایجاد مبادلات تجاری پایدار میان دو کشور، به تلاش‌های بیشتری نیاز دارد.
بیشتر بخوانید: کاهش ۲۳۰ میلیون مترمکعبی ظرفیت گاز ایران در زمستان · جمهوری اسلامی به موقعیت ممتازی در مذاکرات با آمریکا دست یافت
