نفتکش‌های بزرگ برای کسب سود از هزینه‌های بالای حمل نفت از طریق تنگه هرمز به خلیج فارس شتابان در حال حرکت هستند، که این امر به کمبود جهانی کشتی‌ها و افزایش نرخ‌های حمل و نقل دامن زده است.
وضعیت جریان نفت در خلیج فارس
جریان نفتی از طریق تنگه هرمز که خلیج فارس را به بازارهای بین‌المللی متصل می‌کند، در هفته‌های اخیر به سطح‌های نزدیک به قبل از جنگ بازگشته است، علیرغم ادامه حملات به کشتی‌ها. با این حال، خطرات موجود در تجارت نفت باعث افزایش چشمگیر هزینه‌های نفتکش‌ها شده است. انتقال نفت از خلیج فارس به شرق آسیا اکنون بیش از شش برابر هزینه‌های قبل از جنگ است.
بیشتر بخوانید: خرید ۱۲ میلیون بشکه نفت خام عراق و قطر توسط پالایشگاه‌های چینی
طبق داده‌های ارائه‌شده، بیش از ۴۰ درصد از ناوگان جهانی حدود ۸۵۰ نفتکش بزرگ به‌صورت ابرنفتکش (VLCC) اکنون یا در خلیج فارس هستند و یا در فاصله چند روز دریانوردی از آن قرار دارند. این تمرکز کشتی‌ها در منطقه به دلیل تجارت موسوم به «شاتلینگ» که در آن نفت به کشتی‌های دیگر منتقل می‌شود، تشدید شده است. این کشتی‌ها تمایل به ریسک کردن در عبور از تنگه هرمز ندارند و در خلیج عمان یا نقاط جدید بارگیری مانند سواحل غربی هند تخلیه می‌شوند.
تأثیر بر هزینه‌های جهانی و تغییرات در ناوگان نفتکش‌ها
تحلیلگران می‌گویند که ماه‌های اخیر بهترین زمان برای نفتکش‌های خام بوده است. گرگ استنتون، تحلیلگر حمل و نقل در Signal Ocean، اظهار داشت: «مسئله اصلی این است که سیستم انتقال نفت از کشتی به کشتی در خارج از تنگه هرمز ناکارآمد است و این واقعاً تأمین کشتی‌ها را در آنجا و دیگر نقاط محدود کرده است.»
تعداد نفتکش‌های خالی در حال حرکت به سمت بنادر اقیانوس اطلس در مقایسه با یک ماه پیش به نصف کاهش یافته است. کمبود نفتکش‌های بزرگ همچنین ترکیب ناوگان نفتی را در سایر مناطق تغییر داده و منجر به افزایش تعداد کشتی‌های کوچکتر شده است که از مزایای مقیاس اقتصادی مانند نفتکش‌های بزرگ‌تر بهره‌مند نمی‌شوند.
در همین حال، تولیدکنندگان نفت خارج از خلیج فارس، به‌ویژه در قاره آمریکا، همچنان سطح بالایی از تولید را حفظ کرده‌اند، حتی در حالی که جریان‌های نفتی از خلیج فارس افزایش یافته است. این وضعیت به بازارهای حمل و نقل نفت در سطح جهانی تأثیر گذاشته و هزینه‌ها را به شدت افزایش داده است.
حداقل یک نفتکش بزرگ (VLCC) این هفته برای حرکت از خلیج آمریکا به ژاپن با هزینه‌ای بالقوه ۸۲ میلیون دلار، یا بیش از ۴۰ دلار به ازای هر بشکه، پیشنهاد شده است. این یعنی افزایش بیش از ۵۰ درصدی نسبت به مسیر تنها سه هفته پیش.
در مسیر خلیج فارس به شرق آسیا که حدود سه هفته طول می‌کشد، نرخ‌های نفتکش‌ها به رکورد تاریخی نزدیک به ۱.۴ میلیون دلار در روز رسیده است. این افزایش تقریباً ۵۴۰ درصدی از زمان پیش از جنگ است، در حالی که افزایش قیمت نفت برنت در این مدت حدود ۴۰ درصد بوده است.
کمبود و هزینه‌های بالای نفتکش‌های بزرگ باعث تغییر به سمت کشتی‌های کوچکتر Suezmax و Aframax برای مسیرهای غیر خلیج فارس شده است. تا کنون، بیشتر قراردادها برای حمل نفت آمریکا در ماه نوامبر به آسیا شامل این کشتی‌ها می‌شود که به نوبه خود هزینه‌ها را افزایش می‌دهد.
تحلیلگران از شرکت Fearnleys گفتند: «خواهران کوچکتر VLCC، یعنی Suezmax و Aframax، نیز هیچ نشانه‌ای از کاهش نشان نمی‌دهند، بنابراین در حال حاضر واقعاً جایی برای پنهان شدن وجود ندارد.»
بیشتر بخوانید: ایالات متحده ۲۲ نفتکش و چندین فرد و شرکت را به دلیل تجارت نفت ایران تحریم کرد · PIF Energy برنامه خرید ۲ میلیارد دلاری نفتکش‌های VLCC را اعلام کرد
