شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران با اجرای طرح نوین سوخت‌گیری از طریق کارت‌های بانکی در تهران تا پایان مهر ۱۴۰۵، شبکه توزیع بنزین کشور را وارد مرحله جدیدی از هوشمندسازی می‌کند. این طرح به شهروندان این امکان را می‌دهد که برای دریافت سوخت نیازی به کارت هوشمند فیزیکی یا پیامک روی تلفن همراه نداشته باشند. در این ساختار جدید، سوخت‌گیری در هر نوبت با سقف ۲۵ لیتر انجام می‌شود.
هدف طرح و مزایای آن
اجرای این طرح به منظور تنوع‌بخشی به ابزارهای پرداخت و حل چالش‌های روزمره مردم در جایگاه‌های سوخت طراحی شده است. علاوه بر این، این تغییر زیرساختی به مسدود کردن موثر جریان عرضه خارج از شبکه کمک خواهد کرد. به گفته مدیریت سامانه هوشمند سوخت، با فراهم شدن شرایط فنی پایدار، اجرای سراسری این طرح در کل کشور نیز عملیاتی خواهد شد و وابستگی به کارت‌های اضطراری جایگاه‌داران کاهش می‌یابد.
بیشتر بخوانید: رضا سپهوند: هیچ تغییر قیمتی در انرژی تا پایان سال نخواهیم داشت
مکانیسم احراز هویت و چالش‌های پیشین
مکانیسم سیاست‌گذاری در حوزه انرژی نشان می‌دهد که کارآمدی هر طرح، تابعی از هزینه اجرای آن و میزان دسترسی عمومی است. در ماه‌های گذشته، ایده استفاده از دوربین‌های پلاک‌خوان برای مدیریت سوخت مطرح بود، اما بررسی‌های فنی نشان داد که این ایده به دلیل کیفیت پلاک‌ها و هزینه‌های تجهیزات حرفه‌ای توجیه اقتصادی ندارد. در مقابل، استفاده از «کارت بانکی معتبر» یک مسیر ساده و کارآمد برای احراز هویت و دریافت سوخت ایجاد کرده است.
این فرآیند شامل کشیدن کارت در جایگاه و دریافت ووچر آفلاین (رمز ۴ رقمی) می‌شود و احراز هویت به صورت آنی و بدون نیاز به اینترنت موبایل انجام می‌شود. این طرح همچنین به کاهش دغدغه فراموشی کارت سوخت کمک کرده و گامی مهم در جهت اقتصاد دیجیتال محسوب می‌شود.
تأثیرات اقتصادی و امنیتی
طرح سوخت‌گیری با کارت بانکی، به عنوان یک زیرساخت «موازی و مکمل» برای توزیع فرآورده‌های نفتی عمل می‌کند. تمرکز مطلق بر یک سامانه واحد در سال‌های گذشته، شبکه توزیع سوخت را در برابر مشکلات فنی و اختلالات سایبری آسیب‌پذیر کرده بود. با ورود پایانه‌های بانکی به چرخه احراز هویت و توزیع، عملاً یک سپر امنیتی جدید شکل گرفته است که در صورت بروز هرگونه مشکل برای شبکه کارت‌های سوخت شخصی، فرآیند سوخت‌رسانی متوقف نخواهد شد.
همچنین، در حالی که توزیع بنزین با ورود شبکه بانکی شفاف‌تر می‌شود، هوشمندسازی توزیع نفت‌گاز (گازوئیل) نیز باید در اولویت قرار گیرد. سهمیه ناوگان سنگین بر اساس پیمایش و داده‌های ارسالی از سوی سازمان راهداری و شهرداری‌ها شارژ می‌شود و یکپارچه‌سازی داده‌های این نهادها با شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران برای کاهش قاچاق گازوئیل ضروری است.
کارت‌های سوخت شخصی همچنان به قوت خود باقی هستند و سهمیه‌های یارانه‌ای مانند قبل در آن‌ها شارژ می‌شود. کارت بانکی فقط به عنوان یک روش مکمل معرفی شده است.
این طرح، نمونه‌ای از سیاست‌گذاری ایجابی در اقتصاد ایران است که با ورود شبکه بانکی، راحتی و رفاه مصرف‌کننده را ارتقا می‌دهد و شفافیت توزیع سوخت را افزایش می‌دهد. استمرار این طرح و اتصال آن به نظام اعتباری می‌تواند در آینده گام‌های بزرگ‌تری برای هدفمندی عادلانه یارانه‌های انرژی به همراه داشته باشد.
بیشتر بخوانید: مسعود بنابیان: کسری بودجه کشور به ۳۳۴۰ همت خواهد رسید · مکرون از دولت فرانسه خواست تا عرضه سوخت را عادی کند
