کاهش درآمدهای نفتی کشورهای خلیج فارس به‌دلیل بحران تنگه هرمز، تهدیدی جدی برای اقتصاد این کشورها محسوب می‌شود. افزایش سرسام‌آور هزینه‌های کشتیرانی و حق بیمه ریسک جنگ، مزیت رقابتی نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس را در بازارهای جهانی به چالش کشیده است.
افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه
بر اساس گزارشی که پلتفرم اطلاعات ژئوپلیتیکی منتشر کرده، دستمزد ناخدای نفتکش‌های عبوری از تنگه هرمز به ۱۰۰ هزار دلار در ماه رسیده و برای هر سفر نیز ۵۰ هزار دلار پاداش ریسک دریافت می‌کنند. حق بیمه نیز به ۷٫۵ تا ۱۰ درصد ارزش کشتی افزایش یافته است. این افزایش هزینه‌ها به‌همراه جهش کرایه کشتی‌ها و قیمت سوخت، فشار زیادی بر تولیدکنندگان نفت وارد کرده است.
بیشتر بخوانید: افزایش قیمت نفت خام به ۱۰۹ دلار و نگرانی‌های اروپا در زمستان
پلتفرم تخصصی بازار انرژی همچنین اعلام کرده که درآمد مالکان نفتکش‌های غول‌پیکر برای سفر رفت‌وبرگشت از خلیج فارس به آسیا، به روزانه ۱٫۳ میلیون دلار رسیده است. در سال ۲۰۲۵، این رقم تنها ۵۵ هزار دلار بود. به‌علاوه، هزینه انتقال هر بشکه نفت به آسیا نیز به ۳۴ دلار افزایش یافته است.
تلاش برای کاهش وابستگی به تنگه هرمز
در واکنش به تهدیدهای نظامی، کشورهای خلیج فارس به‌دنبال تقویت انعطاف‌پذیری لجستیکی و کاهش وابستگی به تنگه هرمز هستند. عربستان سعودی اعلام کرده که قصد دارد ظرفیت انتقال نفت از طریق خطوط لوله‌ای که به خارج از خلیج فارس منتهی می‌شوند، به ۱۰ میلیون بشکه در روز افزایش دهد. این هدف به‌وسیله توسعه خط لوله شرق به غرب و تغییر کاربری یک خط لوله گاز برای انتقال نفت خام دنبال می‌شود.
با این حال، زیان ناشی از تخفیف‌های نفتی به‌دلیل بحران هرمز، مستقیماً بر اقتصاد صادرات نفت کشورهای خلیج فارس تأثیر می‌گذارد. برای مثال، هزینه اجاره یک نفتکش غول‌پیکر با ظرفیت دو میلیون بشکه، به‌طرز چشمگیری افزایش یافته و از روزانه ۲۵ تا ۵۰ هزار دلار به یک تا یک میلیون و ۲۵۰ هزار دلار رسیده است.
کشورهای حاشیه خلیج فارس، به‌ویژه عراق، که زیرساخت لجستیکی یکپارچه‌ای ندارد، تحت تأثیر این بحران آسیب بیشتری می‌بینند. صادرات عراق در اوج بحران هرمز، ۸۲ درصد کاهش یافته است. در مقابل، صادرات عربستان و امارات تنها به ترتیب ۳۸ و ۴۰ درصد افت کرده است.
در مجموع، بحران تنگه هرمز، فشارهای زیادی به اقتصاد کشورهای خلیج فارس وارد کرده و ممکن است این وضعیت تا پایان سال جاری ادامه یابد. این امر به‌ویژه در صورت توافق آمریکا و روسیه بر سر افزایش تولید و فشار بر قیمت‌ها، می‌تواند عواقب جدی برای بازارهای جهانی انرژی داشته باشد.
بیشتر بخوانید: استاندار اصفهان از پیشرفت پروژه نیروگاه آفتاب شرق خبر داد · محمدعلی دهقان دهنوی: ایران ظرفیت صادرات روزانه یک میلیارد دلار را دارد
