کاهش تولید نفت ایران به ۲.۱۶ میلیون بشکه در روز، نتیجه ناترازی گاز در کشور است. این ناترازی نه تنها فعالیت صنایع را محدود کرده، بلکه فشار زیادی بر شبکه تامین انرژی وارد کرده و می‌تواند به یکی از مهم‌ترین منابع درآمد ارزی کشور آسیب بزند. در شرایطی که تولید نفت ایران به دلیل تحولات جنگی با افت قابل‌توجهی مواجه شده، کاهش گاز در دسترس برای تزریق به مخازن نفتی خطر کاهش پایدار ظرفیت تولید را افزایش می‌دهد.
پیامدهای ناترازی گاز بر تولید نفت
آمارهای آژانس بین‌المللی انرژی نشان می‌دهد که تولید نفت ایران از حدود ۳.۴ میلیون بشکه در روز در ژانویه به ۲.۷۲ میلیون بشکه در روز در ژوئیه و حدود ۲.۱۶ میلیون بشکه در اوت کاهش یافته است. این کاهش حدود ۱.۲۴ میلیون بشکه در روز را نشان می‌دهد که می‌تواند به یک مشکل بلندمدت برای صنعت نفت تبدیل شود. ناترازی گاز به عنوان یک مساله فراتر از مصرف خانگی و صنایع، می‌تواند به توان برداشت نفت در سال‌های آینده آسیب بزند.
بیشتر بخوانید: TMC Compressors برای ارتقاء FPSO Maromba در برزیل انتخاب شد
نقش حیاتی گاز در حفظ ظرفیت تولید نفت
گاز طبیعی در بسیاری از میدان‌های نفتی به عنوان یک محصول حیاتی عمل می‌کند. تزریق گاز به مخازن نفتی نه تنها به حفظ فشار مخزن کمک می‌کند، بلکه نرخ تولید چاه‌ها را نیز بهبود می‌بخشد. اگر تزریق گاز به میدان‌های نفتی کاهش یابد، ممکن است نرخ تولید چاه‌ها افت کند و برداشت از ذخایر نفتی دشوارتر شود. بنابراین، محدودیت عرضه گاز به معنای کاهش سوخت در دسترس مصرف‌کنندگان نیست، بلکه می‌تواند به کاهش تولید نفت در آینده منجر شود.
افت تولید نفت در شرایط جنگی و هم‌زمانی آن با محدودیت تزریق گاز، صنعت نفت را با دو فشار متفاوت روبه‌رو کرده است. فشار نخست به دلیل کاهش تولید ناشی از اختلالات عملیاتی و فشار دوم ناشی از احتمال افت بیشتر توان تولید در آینده بر اثر کاهش فشار مخزن است. این دو مساله می‌توانند یکدیگر را تشدید کنند و احیای تولید را دشوارتر کنند.
خطر از دست رفتن ظرفیت تولید نفت
کاهش تزریق گاز به مخازن نفتی به معنای از دست رفتن قطعی ذخایر نفتی نیست، اما در مخازنی که به تزریق مستمر وابسته هستند، کاهش طولانی‌مدت تزریق می‌تواند شرایط برداشت را نامساعدتر کند. اگر تامین گاز در آینده بهبود یابد، بازگشت تولید به سطح قبلی تضمین‌شده نیست و ممکن است نیاز به هزینه‌های بیشتر برای احیای چاه‌ها و اجرای عملیات نگه‌داشت فشار داشته باشد.
در نهایت، ناترازی گاز ممکن است هزینه‌ای فراتر از محدودیت صنایع و افزایش فشار بر شبکه انرژی داشته باشد. خطر آسیب به ظرفیت تولید در سال‌های آینده، نتیجه ترکیب اختلالات عملیاتی، کاهش تزریق گاز و تاخیر در اجرای طرح‌های نگه‌داشت مخازن است. این مساله می‌تواند زیان اقتصادی را به دوره فعلی محدود نکرده و حتی پس از کاهش محدودیت‌ها نیز ادامه یابد.
کاهش پایدار تولید نفت با توجه به وابستگی اقتصادی کشور به درآمدهای نفتی، می‌تواند توان صادرات و درآمدزایی آینده را تحت تاثیر قرار دهد. بنابراین، مدیریت به‌موقع ناترازی گاز و احیای تولید نفت، امری ضروری است.
بیشتر بخوانید: دولت ترامپ از استخراج نفت و گاز گرینلند خبر داد · کشف محموله نفتکش در مسیر تحریم‌ها در تاریخ ۲۰۲۳-۱۰-۱۵
