محدودیت‌های عبوری از تنگه‌های دریایی، به ویژه در دوران عملیات‌های نظامی در ایران از فوریه ۲۰۲۶، توجهات زیادی را به خود جلب کرده است. تنگه هرمز و تنگه باب المندب، که به ترتیب خلیج فارس و دریای سرخ را به اقیانوس هند و مسیرهای حمل و نقل جهانی متصل می‌کند، در کانون این توجهات قرار دارند. پیش از این، کمیسیون دریایی فدرال (FMC) تحقیقات جامعی تحت عنوان "بررسی محدودیت‌های عبور در تنگه‌های دریایی بین‌المللی" آغاز کرده بود که بر هفت گذرگاه کلیدی تأکید داشت.
تحولات اخیر در کانال پاناما
تحقیقات FMC به حادثه سال ۲۰۲۱ کشتی EVER GIVEN در کانال سوئز اشاره دارد که این مسیر حیاتی را به مدت شش روز مسدود کرد و مشکلاتی جدی برای ترافیک دریایی ایجاد کرد. علاوه بر جنگ‌ها، بلایای طبیعی نیز می‌توانند منجر به محدودیت‌های عبوری شوند. شرایط جوی، به خصوص طوفان‌های شن و وزش بادهای شدید، می‌تواند بر تنگه‌ها تأثیر بگذارد. در سال ۲۰۲۶، پدیده ال نینوی تاریخی باعث مشکلات بیشتری در محدودیت‌های دریایی شد.
بیشتر بخوانید: آموزش و پرورش: کلاس‌های درس به‌دلیل کمبود حامل انرژی تعطیل نمی‌شوند
سطح آب در دریاچه گاتون، که عبور کشتی‌ها از کانال پاناما را کنترل می‌کند، به دلیل خشکسالی شدید ناشی از پدیده "سوپر ال نینو" در سال جاری به طور قابل توجهی کاهش یافته است. این امر منجر به محدودیت‌های عبوری و کاهش تعداد کشتی‌های مجاز به عبور روزانه شده است. از اول سپتامبر ۲۰۲۶، حداکثر تعداد کشتی‌های عبوری به ۳۴ کاهش یافت و این تعداد از ۱۵ سپتامبر به ۳۲ رسید. در حالی که پیش‌بینی می‌شد این تعداد در اکتبر به ۲۹.۵ کاهش یابد، کمیسیون پاناما اعلام کرد که نیازی به کاهش بیشتر نخواهد بود.
پیامدهای مالی و حقوقی
این محدودیت‌ها منجر به حراج‌های کمیسیون پاناما برای تعیین حق عبور شده است که به رکوردهای جدیدی در مزایده‌ها منجر شده است. به عنوان مثال، حق عبور یک کشتی گاز طبیعی مایع در تاریخ ۱ سپتامبر با قیمت ۵.۳ میلیون دلار به فروش رسید، که نسبت به رکورد قبلی ۴.۶ میلیون دلار در اوت افزایش قابل توجهی داشته است.
این شرایط به طور مستقیم بر شرایط قراردادهای اجاره (C/P) تأثیر می‌گذارد. تأخیرات ناشی از محدودیت‌های عبوری می‌تواند بر توانایی کشتی‌های اجاره‌ای در تحویل بار در زمان معین تأثیر بگذارد. در پایان قرارداد C/P، زمان تحویل کشتی می‌تواند به دلیل محدودیت‌ها با مشکلاتی مواجه شود. در بسیاری از موارد، زمان تحویل به صورت تقریبی در نظر گرفته می‌شود مگر اینکه قرارداد به صراحت خلاف آن را بیان کند.
شرایط فعلی کانال پاناما و محدودیت‌های عبوری ناشی از جنگ در ایران، نیازمند توجه ویژه به شرایط قراردادهای اجاره کشتی‌ها برای مالکان و اجاره‌کنندگان است. اگر سفر تحویلی کشتی از سمت اقیانوس آرام به سمت بندر تحویل در کارائیب باشد، باید توجه ویژه‌ای به امکان اتمام این سفر در زمان مقرر شود. این مشکلات نیز برای کشتی‌هایی که از تنگه‌های دیگر عبور می‌کنند و با محدودیت‌های جنگی مواجه هستند، صادق است.
بیشتر بخوانید: سرلشکر صفوی: مدیریت هوشمند تنگه هرمز راهبرد اصلی ایران است · شرکت Pelagic Partners نفتکش UBC Houston را به یک معامله‌گر بزرگ کالا اجاره داد
