پیشنهاد تازه ایران برای پایان درگیری با آمریکا، یک بسته فشرده هفتروزه را شامل میشود که توقف درگیری، رفع تحریمهای نفتی، پایان محاصره دریایی، آزادسازی دستکم ۱۲ میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده و بازگشایی تنگه هرمز را در بر میگیرد. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرده است که در صورت توافق واشنگتن با این چارچوب، اجرای آن میتواند بلافاصله آغاز شود.
تأثیرات اقتصادی
اهمیت اقتصادی این پیشنهاد فقط به پایان درگیری محدود نمیشود. تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی جهان است و هر تغییری در وضعیت عبور کشتیها از آن میتواند بر قیمت نفت، هزینه حملونقل، بیمه کشتیها، عرضه گاز، تورم وارداتی و درآمد ارزی کشورهای منطقه اثر بگذارد. سازمان ملل برآورد کرده است که حدود یکپنجم تجارت جهانی نفت و گاز طبیعی مایعشده از این مسیر عبور میکند و اختلال در آن میتواند عرضه نفت جهان را تحت فشار قرار دهد.
بیشتر بخوانید: شوبپریت سینگ بهعنوان مدیرعامل V.Ships منصوب شد
مسئله اصلی این است که آیا میتوان در یک بازه کوتاه زمانی مجموعهای از تعهدات مالی، نفتی، دریایی و هستهای را به ترتیبی اجرا کرد که ریسک بازار انرژی کاهش یابد. طرح ایران چند اقدام همزمان را دنبال میکند، از جمله توقف درگیریها و مذاکرات جامع هستهای پس از اجرای این مراحل.
چالشهای اجرایی
تفاوت اصلی این طرح با چارچوب ۶۰ روزهای که پیشتر مطرح شده بود، در فشردگی زمانی و ترتیب اجرای تعهدات است. به عنوان مثال، اگر تحریم نفتی روی کاغذ لغو شود اما بانکها همچنان از انجام تراکنشهای مرتبط با ایران خودداری کنند، اثر واقعی رفع تحریم محدود خواهد بود. همچنین اگر هرمز بازگشایی شود اما شرکتهای کشتیرانی به دلیل ریسک بیمهای حاضر به بازگشت نباشند، هزینه تجارت همچنان بالا میماند.
به همین دلیل، هر توافق پایدار باید علاوه بر اعلام سیاسی، درباره سازوکار اجرا، راستیآزمایی، زمانبندی و نحوه حل اختلاف نیز جزئیات روشنی داشته باشد. تجربه توافقهای قبلی نشان داده است که فاصله میان اعلام یک توافق و اجرای کامل آن میتواند قابل توجه باشد.
در نهایت، پیشنهاد هفتروزه در ظاهر بسیار فشرده است، اما اقتصاددانها و فعالان بازار بیشتر از تعداد روزها به قابلیت اجرای تعهدات توجه میکنند. در صورت تحقق، آزادسازی ۱۲ میلیارد دلار دارایی مسدودشده میتواند به افزایش توان تأمین مالی واردات، کاهش فشار بر منابع ارزی و تسهیل پرداخت تعهدات تجاری کمک کند.
بیشتر بخوانید: تحلیل هزینههای پنهان بنزین برای خودروهای داخلی در ایران · رئیس اتحادیه تولیدکنندگان گل و گیاه: ایران در صادرات رتبه ۱۰۷ دارد
