عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، در اجلاس سالانه صندوق بین‌المللی پول در بانکوک به بررسی تاب‌آوری اقتصاد ایران پرداخت. او تأکید کرد که ادعای فروپاشی اقتصاد کشور، توهمی بیش نیست و این تاب‌آوری ناشی از ترکیبی از ظرفیت‌های داخلی، تنوع اقتصادی و سازگاری بنگاه‌ها با شرایط موجود است.
نقش بازار داخلی در پایداری اقتصادی
بازار داخلی ایران به‌عنوان تکیه‌گاهی برای تولید و اشتغال، نقش مهمی در حفظ فعالیت‌های اقتصادی ایفا می‌کند. بخش قابل‌توجهی از واحدهای تولیدی و کسب‌وکارهای کوچک، محصولات و خدمات خود را برای مصرف‌کنندگان داخلی عرضه می‌کنند. این ویژگی به اقتصاد اجازه می‌دهد بخشی از فعالیت‌های خود را بر پایه تقاضای داخلی ادامه دهد و صرفاً به وضعیت تجارت خارجی وابسته نباشد. تولیدکنندگان با اصلاح ترکیب محصولات و تغییر شیوه عرضه، خود را با شرایط بازار تطبیق می‌دهند. شبکه گسترده کسب‌وکارهای کوچک و متوسط و نیروی انسانی ماهر نیز ظرفیت دیگری برای حفظ جریان فعالیت اقتصادی ایجاد می‌کند.
بیشتر بخوانید: کاهش ۱.۵ میلیون تنی تقاضای گاز طبیعی هند در سال ۲۰۲۶
تنوع اقتصادی و تأثیر آن بر تاب‌آوری
یکی از عوامل کلیدی تاب‌آوری اقتصاد ایران، برخورداری از بخش‌های متنوع تولیدی و خدماتی است. اگرچه نفت و گاز نقش مهمی در تأمین درآمدهای ارزی دارند، اما این بخش به‌تنهایی نمی‌تواند تمام اقتصاد کشور را پوشش دهد. کشاورزی، صنایع غذایی، تولید کالاهای مصرفی، صنایع فلزی و پتروشیمی همگی بخشی از نیازهای داخلی را تأمین می‌کنند. این تنوع باعث می‌شود که محدودیت در یک بخش به‌معنای توقف همه فعالیت‌های اقتصادی نباشد.
همچنین، تداوم خدمات بانکی و تأمین نیازهای ضروری فعالیت اقتصادی، تنها به کارخانه‌ها و واحدهای تولیدی محدود نمی‌شود. شبکه پرداخت و توزیع کالا نیز از اجزای مهم پایداری اقتصاد به شمار می‌روند. همتی در سخنان خود بر تداوم خدمات بانکی و نظام پرداخت، تأمین ارز برای کالاهای اساسی و دارو تأکید کرد و حفظ ثبات مالی را از اولویت‌های بانک مرکزی اعلام کرد.
تجربه طولانی ایران در مواجهه با تحریم‌ها به بنگاه‌های اقتصادی این امکان را داده که روش‌های تأمین مواد اولیه و فروش محصولات خود را با شرایط جدید تطبیق دهند. در برخی صنایع، تولیدکنندگان به ساخت داخل قطعات و استفاده از تأمین‌کنندگان جایگزین روی آورده‌اند. این تجربه نشان می‌دهد که بخشی از اقتصاد ایران توانسته است برای محدودیت‌های خارجی راه‌حل‌های عملی پیدا کند.
ایران از منابع طبیعی، ذخایر معدنی و ظرفیت‌های صنعتی برخوردار است که می‌توانند به موتور بازگشت رشد تبدیل شوند. صنایع پتروشیمی، فلزات، محصولات کشاورزی و کالاهای صنعتی در صورت فراهم بودن شرایط مناسب تجارت و تأمین مالی، می‌توانند در توسعه صادرات و ایجاد درآمد ارزی نقش مؤثری ایفا کنند. بهبود زیرساخت‌های حمل‌ونقل و کاهش موانع تولید نیز از جمله عوامل کلیدی در استفاده مؤثر از این ظرفیت‌ها به شمار می‌آیند.
بیشتر بخوانید: پیش‌بینی صندوق بین‌المللی پول: اقتصاد ایران در ۲۰۲۶ با افت ۷.۶ درصدی مواجه خواهد شد · گفت‌وگوهای جداگانه ایران و آمریکا با میانجی‌گری قطر در نیویورک
